PLLuM: Powstaje otwarty, polskojęzyczny wielki model językowy

Ostatniego dnia listopada swoje pierwsze urodziny świętował ChatGPT, a wraz z początkiem grudnia poinformowano, że w naszym kraju powstanie jego konkurent. PLLuM, bo tak go ochrzczono, jest wielkim modelem językowym. Jego największą zaletą, oprócz otwartości i transparentności, ma być świetna znajomość treści w rodzimym języku.

W parze z PLLuM, czyli wytrenowanym w przeważającej mierze na polskich treściach wielkim modelu językowym, będzie szedł oparty na nim inteligentny asystent. W pracach nad tą technologią bierze udział sześć jednostek naukowych, a swoich mózgów użycza nie tylko badacze zajmujący się sztuczną inteligencją, lecz także i ci parający się językoznawstwem. Do ich grona możemy zaliczyć będącą liderem rzeczonego konsorcjum Politechnikę Wrocławską, NASK, Instytut Podstaw Informatyki, Instytut Slawistyki PAN oraz Uniwersytet Łódzki i Ośrodek Przetwarzania Informacji.

Konsorcjum zapewnia przy tym, że prowadzony przez nie projekt będzie w pełni zgodny z panującymi standardami etyki, a prace nad rodzimym modelem sztucznej inteligencji będą przejrzyste.

Wypracowany przez czołowe jednostki badawcze przy współpracy z administracją publiczną, zgodnie z zasadami odpowiedzialnego rozwoju systemów AI, transparentny i całkowicie dostępny otwarty model będzie innowacją na skalę światową w rozumieniu przedsięwzięcia łączącego dostęp do danych, kompetencji, zasobów technicznych oraz know-how jednostek naukowych i rządowych we wspólnym celu wspierania nauki i gospodarki, w tym konkurencyjności polskich przedsiębiorstw.

Spory wpływ na podjęcie decyzji o opracowaniu PLLuM miał fakt, że obecnie dostępnych jest naprawdę niewiele wielkich modeli językowych na otwartej licencji, które dobrze sobie radzą z językiem polskim. Sprawia to, że nie nadają się one do komercyjnych zastosowań, w których nasz rodzimy język jest tym bazowym. Jednym z zadań projektu jest wsparcie przedsiębiorców w „wyścigu technologicznym poprzez stworzenie dostępu do modeli z rozszerzonym językiem polskim na bezpłatnej, otwartoźródłowej licencji, który będzie odpowiadał wymogom rynku”.

Mimo to konsorcjum zapewnia, że PLLuM powstaje nade wszystko z myślą o polskim społeczeństwie. Wspomniany już w tekście cyfrowy asystent, stanowiący jeden z elementów rzeczonego projektu, ma zapewnić większą dostępność do usług publicznych – zarówno cyfrowych, jak i tych o tradycyjnej formie (tj. klasycznych i dobrze znanych wizyt w urzędach). Podkreślono przy tym, że przekazane dotychczas informacje to jedynie wierzchołek góry lodowej, a PLLuM jeszcze będzie miał okazję nas zaskoczyć.