1
29.02.2024, 12:00Lektura na 3 minuty

Webb: Kosmiczny skarbiec na nowej fotce

Teleskop Jamesa Webba znów daje popis swoich możliwości. Obiekt, który tym razem został sfotografowany, znaliśmy już co prawda wcześniej – ale tym razem udało się go uchwycić od zupełnie innej strony.


Grzegorz „Krigor” Karaś

Galaktyki NGC 1559 raczej nie zobaczycie na własne oczy. Raz, że jest to dość słaby pod względem blasku obiekt o wielkości gwiazdowej 10,45 (czyli bardzo niskiej – skala jest tutaj logarytmiczna, pod ciemnym niebem obiekty o magnitudo 6 są na granicy widzialności dla ludzkiego oka, wcale nie tak przecież jasna Gwiazda Polarna ma 1,95, a Syriusz, najjaśniejsza gwiazda na niebie – -1,46), dwa – znajduje się na południowym niebie, w gwiazdozbiorze Sieci. Jeśli więc np. nie wybieracie się do znajomego z Australii, który ma w ogródku dobry teleskop, to rzućcie okiem na fotki poniżej.


Mrowie młodych gwiazd

Rzeczona galaktyka jest od nas oddalona o 35 mln lat świetlnych i zalicza się do obiektów spiralnych z poprzeczką. Fotografia, którą widzicie poniżej, powstała przez złożenie obrazów z dwóch kamer: z pracującej paśmie średniej podczerwieni MIRI oraz z NIRCam, która operuje w bliskiej podczerwieni. Ta pierwsza wyłapała kosmiczny pył i materię, z której powstają gwiazdy, ta druga zaś – same gwiazdy, nawet te, które są młode i kryją się za wspomnianymi obłokami oraz w blasku pochodzącym z kryjących je zjonizowanych mgławic.

NGC 1559, ESA/Webb, NASA & CSA, A. Leroy, J. Lee and the PHANGS Team
NGC 1559, ESA/Webb, NASA & CSA, A. Leroy, J. Lee and the PHANGS Team

NGC 1559 jest kosmicznym samotnikiem. Nie ma żadnych pobliskich sąsiadów, nie jest też częścią jakiejkolwiek gromady. Na południowym niebie znajduje się co prawda blisko Wielkiego Obłoku Magellana, jednak to tylko złudzenie. W przestrzeni NGC 1559 jest od niego znacznie (by nie powiedzieć „kosmicznie”) oddalona – obłok znajduje się ledwie 163 tys. lat świetlnych od Ziemi, co przy 35 mln lat świetlnych wygląda bardziej jak lokalne podwórko.

Fotografię w rozdzielczości ok. 4K znajdziecie tutaj.


NGC 1559 w świetle widzialnym

Wcześniej przedstawiona fotografia powstała w ramach programu PHANGS, który zajmuje się śledzeniem procesu formowania się nowych gwiazd i cyklu ich życia, łącząc przy tym siły najwydajniejszych teleskopów różnego typu, jakimi dysponujemy. Informacje zebrane w jego ramach trafiają do bazy, z której może korzystać każdy zainteresowany – nie ma tu żadnej czasowej „ekskluzywności”.

NGC 1559, Judy Schmidt, CC BY 2.0 DEED
NGC 1559, Judy Schmidt, CC BY 2.0 DEED

NGC 1559 został też już zresztą wcześniej „obfotografowany” przez teleskop Hubble’a i to właśnie z tego obserwatorium pochodzą dane, które posłużyły do stworzenia jednego z lepszych zdjęć omawianej galaktyki. Przedstawia ono głównie pasmo widzialne i większość kolorów na drugiej fotografii odpowiada temu, co zaobserwowałoby ludzkie oko. Rzecz jasna – gdyby było odpowiednio „,mocne”.


Bonus

Jak wam się nudzi i jesteście spragnieni kosmicznych widoków, to rzućcie okiem również na to:

Kolaż galaktyk w podczerwieni

Gwiazdy jak z karabinu

Analiza najdalszych galaktyk

Zielony potwór i ogon kota w kosmosie

Top 10 fotografii z 2023 roku

Fotografia otwierająca: ESA/Webb, NASA & CSA, A. Leroy, J. Lee and the PHANGS Team


Czytaj dalej

Redaktor
Grzegorz „Krigor” Karaś

Gdyby mnie ktoś zapytał, ile pracuję w CD-Action, to szczerze mówiąc, nie potrafiłbym odpowiedzieć. Zacząłem na początku studiów i... tak już zostało. Teraz prowadzę działy sprzętowe właśnie w CD-Action oraz w PC Formacie. Poza tym dużo gram: w pracy i dla przyjemności – co cały czas na szczęście sprowadza się do tego samego. Głównie strzelam i cisnę w gry akcji – sieciowo i w singlu. Nie pogardzę też bijatyką, szczególnie jeśli w nazwie ma literki MK, a także rolplejem – czy to tradycyjnym, czy takim bardziej nastawionym na akcję.

Profil
Wpisów585

Obserwujących23

Dyskusja

  • Dodaj komentarz
  • Najlepsze
  • Najnowsze
  • Najstarsze