Nie było to moje pierwsze zetknięcie z ową produkcją. Co tu dużo mówić – jedni na Poznań Game Arena grali w remake Gothica, a innym, tak jak mnie, nie chciało się stać w kolejce i poszli w tany z polską odpowiedzią na Hogwarts Legacy. Już wtedy Akademia pana Kleksa wydała mi się pozycją wyjątkowo dziwną i pokraczną, zwłaszcza w kontekście obecności na największych targach gamingowych w naszym kraju. Mimo to, gdy w ręce wpadła mi pełna wersja wczesnego dostępu, dałam z siebie wszystko, by podejść do niej bez uprzedzeń. Ukończywszy kampanię, nie muszę już wstrzymywać się z osądem: Akademię pana Kleksa ledwie można nazwać grą.

Wciśnij spację, by wykonać skok (na kasę)

Chociaż w sieci pojawiają się głównie złośliwe porównania Akademii pana Kleksa do Dziedzictwa Hogwartu, wierzcie lub nie – mówimy o platformówce. Jako wykreowany przez nas samych uczeń (czy też uczennica) Ambrożego Kleksa skaczemy sobie po świecie gry i zbieramy magiczne piegi. Dość szybko nauczyciel wysyła nas poza teren Akademii, byśmy poszli pobiegać po baśniowej krainie i zdobyć dokładnie 557 piegów, czyli – jak zostajemy poinformowani – 90% wszystkich, jakie się w niej znajdują.

Jeśli nie brzmi wam to jak prawdziwy quest w prawdziwej grze – macie rację. A jednak lwią część trzech godzin spędzonych z tymże „dziełem” (z czego co najmniej 40 minut straciłam na próbę naprawienia błędu blokującego postępy) poświęciłam skakaniu po nieciekawych i ogłupiająco prostych torach przeszkód, na końcu których czekała na mnie skrzynka z piegami. Już chyba lepiej będziecie się bawić, nosząc 15 marchewek i zabijając 10 orków dla enpeca w losowym MMO.

W każdej, i to naprawdę każdej, minucie rozgrywki miałam wrażenie graniczące z pewnością, że nie taki był plan na tę produkcję. Krytyka wczesnego dostępu za niedopracowanie mogłaby zostać uznana za czepialstwo, jednak problem tego tytułu sięga o wiele głębiej. Ma on bowiem na siebie jakiś mocno ukryty pomysł, niemniej w obecnej formie nie wie, po co istnieje i czym jest oprócz, oczywiście, bycia próbą wskoczenia na pociąg odświeżonego zainteresowania marką, bo ten podobno jedzie do raju pełnego banknotów.

Dostęp tak wczesny, że wcześniej się nie dało

Zauważyliście pewnie, że wspomniałam coś o trzech godzinach. Jeśli odejmiemy od tego próbę negocjacji z panem Kleksem, żeby raczył się „odglitchować”, zostaną z górką dwie. A gdy wytniemy z tego jeszcze bieganie za piegami – jedna. Ale nawet próbując wydłużyć cały czas doświadczenia do półtorej, można dojść do wniosku, że Akademia pana Kleksa oferuje w sumie bardzo mało zawartości (nawet jak na wczesny dostęp), w dodatku niebywale rozwodnionej. Twórcy, jakby spodziewając się tej krytyki, obiecują, że w wersji 1.0 dodadzą do gry więcej poziomów. I faktycznie wypadałoby, aby to uczynili, bo na razie mamy zaledwie jeden.

Po zebraniu tych zakichanych 557 piegów i ukończeniu lekcji u pana Kleksa wreszcie pojawia się trochę fabuły (która do tej pory ograniczała się do szybkiego streszczenia pierwszego filmu i poinformowania gracza, że jego postać została przyjęta do Akademii). W pogoni za antagonistą trafiamy do świata „Baśni tysiąca i jednej nocy”, gdzie mierzymy się z potężnym dżinem poprzez telekinetyczne rzucanie w niego kowadłami. I powiem wam szczerze, że ta sekwencja (zajmująca może 10–20 minut) jest całkiem znośna. Szkoda tylko, że po niej zwyczajnie nie ma już nic do roboty.

Rozumiem tę koncepcję, a raczej – domyślam się, jak miało być. Zakładam, że w ramach dalszej fabuły wylądujemy w różnych bajkach, może z różnych części świata, i zmierzymy się z rozmaitymi bossami. Tylko że na razie tego nie ma. Nieważne, czy to wczesny dostęp, czy nie – ta gra okazuje się wręcz absurdalnie niedokończona. Jest to tym bardziej oburzające, że w opisie early accessu na Steamie twórcy obiecują „dopracowany tryb dla jednego gracza”, który podobno już tu znajdziemy, a droga do 1.0 będzie polegała głównie na dodaniu multiplayera (powodzenia, swoją drogą, chociaż nie wiem po co). Pytam się zatem: gdzie ten dopracowany single player znajdę?

Jak do tego doszło – nie wiem (choć się domyślam)

Prawdopodobnie nigdy się nie dowiem, co też wydarzyło się za kulisami produkcji Akademii pana Kleksa, ale mam pewność co do jednego – COŚ się wydarzyło. Obstawiam, choć nie mam na to żadnych dowodów, że w pewnym momencie na projekt zwyczajnie skończyły się pieniądze. Sugeruje to chociażby niezwykle szczegółowy kreator postaci (obecny już w demie z PGA), który w kontekście całości wygląda, jakby powstał, zanim Raccoons Studio musiało z jakiegoś powodu zakręcić kurek z gotówką.

Może mam za dużą wiarę w ludzi, ale nie chcę zakładać, że twórcy po prostu nie potrafią robić gier. Mają zresztą na koncie w miarę ciepło przyjęty (i nawet popularny) Storage Hunter Simulator – coś tam więc muszą umieć. W tym sensie Akademia pana Kleksa jest najsmutniejszą pozycją, w jaką grałam w tym roku. Nigdy w życiu chyba nie widziałam produkcji, na której ostatecznym (chociaż wczesnym) kształcie tak wyraźnie odbiłyby się problemy pozakreatywne; bo jestem głęboko przekonana, że jakieś być musiały.

Czy to znaczy, że powinniśmy dać grze taryfę ulgową, a najlepiej jeszcze jedną szansę? Rzecz jasna – nie, i to nie tylko dlatego, że równie dobrze moje domysły mogą nie mieć nic wspólnego z prawdą. Żyjemy w czasach takiej gamingowej klęski urodzaju, że rynek siłą rzeczy musi być okrutny, by gracze nie utonęli w stosie opcji. W czasach, gdy we wczesnym dostępie można pograć sobie w Subnauticę 2, Manor Lords, Slay the Spire 2 i całą masę innych świetnych pozycji, szkoda na Akademię pana Kleksa tracić rzadkie w przypadku wielu z nas wolne chwile.

I tylko wysp tych nie ma

Chciałam dać się pozytywnie zaskoczyć. Chciałam – jako dorosła maruda – trochę się znudzić, ale dostrzec potencjał tego tytułu zwłaszcza w kontekście najmłodszych, no bo przecież niedługo święta, coś trzeba dziatwie kupić. Niestety nawet bardzo małe dzieci nie wyniosą z tej gry absolutnie nic, nie mówiąc o tym, że drobne rączki raczej nie dadzą sobie rady z niektórymi elementami sterowania, choćby potrafiły już obsłużyć pad (bo twórcy zalecają właśnie używanie kontrolera.

Porównania do Hogwarts Legacy to już kopanie leżącego, ale jest jeden element, z którego dzieło Avalanche Software słynie, a który mógłby uratować Akademię pana Kleksa: atmosfera. Produkcja osadzona w uniwersum Harry’ego Pottera zadziałała immersją i dołożyła wszelkich starań, by pomóc graczowi spełnić marzenie o nauce w szkole dla czarodziejów, nawet jeśli ignorowało się główny wątek. Tutaj kompletnie tego zabrakło: dialogi uczniów są tak drętwe, że aż przechodzą ciarki, a lekcje Kleksa to banalne samouczki, w dodatku nudne jak flaki z olejem. Może zamiast wypełniać świat gry skrzynkami pełnymi piegów, twórcy mogliby skupić się na tym, co ciekawe: na Akademii, o jakiej najpewniej marzy każde dziecko.

Nie ma we mnie nadziei, że wyjście z early accessu – według autorów ma to nastąpić za ok. pół roku – cokolwiek w tym tytule naprawi. Pan Kleks dostał już ode mnie tyle szans, że właściwie sama nie wiem, czemu byłam wobec niego tak łaskawa. Pierwsza randka nie wyszła, drugą spalił mosty… Chyba przyszedł już moment, by pogodzić się z tym, że nie jesteśmy sobie pisani.