GTA 6 to szczytowe osiągnięcie gier wideo [RECENZJA]
Spędziłem w GTA 6 jakieś 80 godzin, przez większość czasu lawirując pomiędzy głównymi misjami, questami pobocznymi, dodatkowymi zajęciami oraz, oczywiście, jeżdżeniem o zachodzie słońca przy romantycznym akompaniamencie utworu „I’m Broken” zespołu Pantera. Po zaliczeniu w stu procentach wątku głównego – a właściwie wątków głównych, ale o tym później – wiem już, czy Rockstar dowiózł.
I... nie zamierzam marnować waszego czasu, miejmy to zatem za sobą: tak. To wybitna gra. Rockstar dokonał czegoś, do czego inne studia nawet nie będą próbowały się zbliżyć. Bo na przykład nie zatrudniają czterech tysięcy siedmiuset jedenastu osób. Grand Theft Auto VI w tak wielu aspektach stoi o klasę, dwie klasy, trzy klasy wyżej od innych tytułów AAA, że współczuję wszystkim developerom, którzy w to teraz zagrają i będą mieli myśli typu: „Po co jeszcze w ogóle próbować? Jaki to ma sens? Może zostanę grzybiarzem? Czy w ogóle można wyżyć z bycia grzybiarzem?”.

Ale dobra, dla porządku: przez ostatnie trzy tygodnie miałem przyjemność obcowania z GTA VI – czy raczej na prośbę moich pecetowych przyjaciół jako konsolowiec brałem udział w beta-testach. Nie ma za co. Zaniedbywałem wszystkie inne gry, które miałem akurat rozpoczęte(*), żeby móc porozmawiać z wami o tym, jak duża to była przyjemność. Więc zacznijmy od tego, że jeśli planowaliście wziąć wolne na dzień premiery GTA 6, to… zorientujcie się, czy jeszcze możecie zrobić z tego tydzień wolnego. Albo… miesiąc.
(*) Przepraszam, Final Fantasy Resonance. Przepraszam, Nighthawks.
Niestety musicie uzbroić się w odrobinę cierpliwości, bo zgodnie z embargo nie możemy przed premierą pokazywać wam swoich nagrań ani screenów z gry, ale spokojnie, jutro, a więc w dniu jej debiutu, wleci na nasz kanał YouTube materiał wypełniony konkretnymi zapisami gameplayu – i przy okazji odpowiadający na pytania dotyczące GTA VI, które zadała mi redakcja CD-Action. Zapraszam więc tutaj.

Je t’aime
GTA VI opowiada historię Jasona i Lucii – pary, która z różnych powodów próbuje wspinać się po drabinie statusu społecznego poprzez... robienie kariery jako kryminaliści. Grę zaczynamy jako Jason, ale przez zdecydowaną jej większość mamy albo dowolność w kwestii tego, kim chcemy sterować, albo bierzemy udział w misjach, podczas których w kluczowych momentach przełączamy się pomiędzy protagonistami, bo każde z nich pełni konkretną, unikalną funkcję. Na przykład Jason może być na spotkaniu z jakimś typem, żeby wymienić towar za gotówkę, a Lucia w tym czasie plądruje dom owego gościa. I w połowie tego wszystkiego gra poleca nam przełączyć się – dosłownie tak jak w GTA V – żebyśmy mogli jakieś istotne elementy obu części misji wykonać osobiście.

Ze względu na bliskość Jasona i Lucii odbywa się to znacznie bardziej płynnie i naturalnie niż w „piątce” – to trochę tak, jakbyśmy kierowali nie dwójką odrębnych protagonistów, tylko jednym protagonistą składającym się z dwóch osób. Mam nadzieję, że to zrozumiałe. Do kwestii postaci jeszcze zresztą wrócimy. Przez te lata oczekiwania jak na mesjasza wirtualnej rozrywki GTA VI przestało trochę w naszych głowach być grą. Teraz jednak to już nie jakaś odległa koncepcja – tytuł ten faktycznie istnieje i podlega uczciwej ocenie. Nie będę więc szczędził krytyki tam, gdzie na to zasłużył. Zaraz pogadamy na przykład o tym, jak GTA 6 działa na zwykłym PlayStation 5 i na PlayStation 5 Pro, bo sprawdziłem je specjalnie na dwóch urządzeniach o różnej mocy. Ale najpierw – trochę o otwartym świecie.
Miasto pełne możliwości
Vice City i otaczające je tereny stanu Leonida to… naprawdę zróżnicowane i tętniące życiem miejsce. Odwiedzamy obszary wielkomiejskie, slumsy, bogate peryferia, wszystko pomiędzy, a także plaże, bagna, lasy, łąki, pola uprawne, sady. Mamy tu zbiorniki wodne, w których możemy nurkować i wyławiać z nich skarby, wyspy i oczywiście wszystko, co jesteście w stanie wyobrazić sobie w związku z tymi i wieloma innymi okolicznościami przyrody i cywilizacji. Vice City to tak duży open world, że po samym ukończeniu gry – a nie ograniczałem się wyłącznie do misji fabularnych – nadal miałem sporo fragmentów mapy do odkrycia.
No dobra, ale co właściwie można robić w tym mieście? Do naszej dyspozycji oddano szereg aktywności pobocznych, takich jak wspomniane nurkowanie, pójście do klubu (również klubu ze striptizem), ściganie się na bardzo różnych trasach, polowanie na zwierzęta albo po prostu ich obserwowanie. Przeróżnych rozrywek jest tu znacznie więcej i o niektórych też sobie jeszcze pogadamy, ale nie będę zdradzał wszystkiego. Możemy także poklikać w oddzielne gry wideo stworzone na potrzeby i zawarte wewnątrz GTA VI, zrelaksować się, oglądając telewizję, słuchając podcastów, grając w bilard, łowiąc ryby albo medytując… no i chociażby wybrać się na jogging (w słuchawkach) albo ćwiczyć na siłowni (też w słuchawkach – lub przy radiu). Nasi bohaterowie mają określone zapotrzebowanie na kalorie, więc zależnie od tego, jak styl życia obierzemy, będzie zmieniać się zarówno ich tkanka tłuszczowa, jak i mięśnie. I to w naprawdę zauważalny sposób. W grze obowiązuje system okien treningowych, trening można zawalić, nieodpowiednio wykonując ćwiczenia, albo wykonać je dobrze. A następnie będziemy potrzebować regeneracji, której czas trwania z kolei da się skrócić koktajlem białkowym.

Na wygląd postaci mamy też oczywiście wpływ za sprawą ogromnej liczby przeróżnych ciuchów. Część z nich wchodzi w skład tej drogiej edycji gry, ale – prawdę mówiąc – jeśli nadal zastanawiacie się, którą wersję brać, podpowiem, że raczej nie zauważycie braku ekskluzywnych dodatków. Wszystkiego upchnięto tu tak dużo, a gra oferuje tak rozbudowane możliwości personalizacji postaci, że nie będziecie nawet mieli czasu, żeby to odczuć. Można zmieniać fryzury, modyfikować zarost czy make-up, dodawać bohaterom kolczyki, robić im przeróżne tatuaże – i to w wielu wersjach, np. kolorowy albo tylko czarny lineart. Elementów garderoby jest całe zatrzęsienie, od nakryć głowy, przez maski, kurtki, bluzy, koszulki, bieliznę, stroje jednoczęściowe, spodnie, spódnice, sukienki takie, sukienki srakie, body, skarpetki, buty oraz akcesoria, jak łańcuchy i łańcuszki, bransoletki czy zegarki.
Wracając do miasta: wspomniałem tylko o części tych grzecznych zabaw. Dobrze jednak wiemy, że GTA stoi działalnością przestępczą. Kradniemy więc samochody i inne pojazdy, w zależności od poziomu zabezpieczeń możemy je sprzedawać w najbliższym Pay ’n’ Spray albo u konkretnych szemranych mechaników. Włamujemy się do niektórych garaży, biur czy baraków, napadamy na sklepy, stacje benzynowe, jubilerów, samochody opancerzone, a potem również na banki. W przeróżnych zakątkach Vice City wytwarza się też na przykład, albo kradnie, albo sprzedaje… narkotyki, oczywiście. Da się więc przechwycić taki towar, a potem opchnąć go zaufanemu człowiekowi.
Możemy pogłaskać pieska, pochwalić pieska, nakarmić pieska, rzucić pieskowi smakołyk, rzucić pieskowi piłeczkę, rzucić pieskowi dysk. Większość z tego dotyczy też kotów, a do tego da się wchodzić w interakcję z innymi zwierzętami, ale – wiecie – raczej powiedzieć komplement kozie, niż jeździć na niedźwiedziu. W sumie nie próbowałem jeździć na niedźwiedziu. Ale skoro w „Zeldzie” się da, to w sumie czemu nie.

Pocztówki z „Miami”
W mieście czyha na nas ponadto coś, czego pewnie się spodziewaliście: cała masa losowo rozrzuconych sytuacji o różnym poziomie rozbudowania. Przykładowo: nagle słyszymy krzyki i okazuje się, że ktoś właśnie na kogoś napada. Pojawia się więc okazja, by zainterweniować i może wyniknąć z tego coś ciekawego. Ba, istnieje ryzyko, że sami staniemy się ofiarami napadu i powiem wam, że nie ma nic przyjemniejszego, niż jak ktoś zatrzymuje wasz samochód na jakiejś mało uczęszczanej dróżce, każe wam wysiadać i oddawać wszystko, co macie, a wy dajecie mu to, co najcenniejsze. Nauczkę. Widzicie, że to jakiś zestresowany amator, więc pomimo jego wymierzonej w was broni podchodzicie, lepa na ryj, upada, zabieracie mu 12 dolarów z portfela i jedziecie dalej. Bo nauczka to potęgi kluczyk.
Powiedziałem już, że Vice City tętni życiem – objawia się to między innymi tak, że świat gry pełen jest ludzi, pojazdów i zwierząt. Na potrzeby GTA 6 nagrano ewidentnie ogrom losowych kwestii enpeców czy całych długich dialogów pomiędzy nimi. Gadają o swoich sytuacjach życiowych, o teoriach spiskowych… ale chyba najczęściej, w ten czy inny sposób, o seksie i tematach powiązanych. Do czego jeszcze wrócimy. Nawet nie macie pojęcia.
I są to nie tylko kwestie dialogowe, ale też potężna liczba animacji, a wiele z nich widujemy rzadko albo np. tylko raz, bo wynikają z jakiegoś konkretnego kontekstu, który po prostu nie zdarza się często. Ale nie chodzi mi w tym „żywym” mieście wyłącznie o to, że przechodnie wchodzą ze sobą w interakcje, albo że czasami samochodów jest tak wiele, że po prostu nie ma innej opcji i musimy stać w korku. Chodzi mi też o to, z czego zostało ono zbudowane.

Bo zdajecie sobie pewnie sprawę z różnicy między tym, jak chociażby dekorowane są wnętrza w grach liniowych i w takich z otwartym światem. W tych drugich nie projektuje osobno wystroju każdego budynku, do którego da się wejść, bo to taka ilość pracy, że nawet te 4700 osób musiałoby to robić przez 13 lat. I tak samo jest w skali makro: miasta w grach wideo zawsze stanowią pewne takie uproszczenie prawdziwych miast. Nawet kiedy imponują skalą, to tylko dlatego, że odwracają naszą uwagę od tego, o ile mniejsze, skromniejsze i mniej interaktywne są niż to, co możemy zobaczyć w dowolnym większym prawdziwym polskim mieście, nie wspominając już o amerykańskich czy azjatyckich metropoliach. Te ostatnie zresztą też bywają przecież odtwarzane w grach i zawsze sprowadza się to do takich „największych przebojów”. My akurat nie mamy z tym problemu, bo dużych polskich miast się w tego typu produkcjach nie odtwarza, ale Tokio w Forzy Horizon 6 w równym stopniu mnie ucieszyło, co zasmuciło. Bo to trochę tak, jakby ktoś generował wirtualną Polskę i obok warszawskiej Pragi postawił krakowską Nową Hutę.
ME-TRO-PO-LIA
Vice City wraz z przyległościami to najbliższe prawdziwemu miastu wirtualne miejsce, w jakim miałem przyjemność przebywać. Nie jest oczywiście wielkości prawdziwego Miami, ale chyba nawet nie chcielibyśmy, żeby faktycznie było – to wszystko nie wynika przecież tylko z ograniczeń, ale przede wszystkim z tego, że godzinna czy dwugodzinna podróż z jednego końca miasta na drugi okazałaby się zwyczajnie nieznośna.
Niemniej skala uderza niesamowitością – a być może jeszcze bardziej imponuje to, jak zręcznie Rockstarowi udaje się nie wywoływać u nas tego wybijającego z immersji efektu znajomego krzesła. Wiecie, o co chodzi: jeździcie sobie po mieście i niezależnie od tego, dokąd wejdziecie, trafiać będziecie na ten sam model krzesła. Tego samego enpeca. Dokładnie ten sam samochód. Plakat na ścianie. Takie samo graffiti, powtórzone stokrotnie na murach w całym ogromnym mieście. Tutaj powtórki oczywiście się zdarzają, ale... zdarzają się też na żywo, a w GTA 6 jest pod tym względem naprawdę dobrze. Cały ten cholerny open world sprawia wrażenie skrzętnie zaprojektowanego, niekiedy dosłownie metr po metrze, prawdziwego miejsca.

I żeby nie było: to nadal w jakimś stopniu makieta. Nie wejdziecie do każdego budynku i nie podniesiecie każdego przedmiotu. Ale nie miałem powtórki z rozczarowania, jakie odczułem przy GTA V – wchodzić w jakąś interakcję da się z naprawdę ogromną częścią tego świata, przedmioty mają przypisane właściwości, dźwięki i sposób, w jaki się niszczą. Uderzenie łodzią w ścianę przy brzegu wywoła realistyczne, odpowiednio ukształtowane wgniecenia. Wypełniona powietrzem piłka unosi się na powierzchni basenu, a na jego dnie leży spluwa właściciela, który przyłapał cię na terenie swojej posesji, a teraz leży obok nieprzytomny. Hitboksy są czasami po prostu niesamowicie precyzyjne – jak przejeżdżasz obok takiego znaku 🪧 i uderzysz w samą tabliczkę, a nie w słup, to słup nadal będzie tkwić w ziemi, a odpadnie tabliczka. Centymetry dalej wyłamany zostałby cały znak.
I o tego typu szczegółach można gadać i gadać. Kojarzycie motyw ze słynnymi końskimi jajami w Red Dead Redemption 2 kurczącymi się od zimna? Tutaj takich rzeczy jest całe mnóstwo. Nie wszystkie są tak zabawne jak końska moszna, bo to akurat szczyt komedii, ale imponujące – owszem. Na przykład ubranie po wejściu do wody robi się mokre, ale tylko do poziomu, do którego faktycznie je zamoczyliśmy. Brudzi się też w odpowiedni sposób zależnie od tego, czy zachlapaliśmy je np. błotem, krwią, czy może wytarliśmy nim trawę, spadając z rowerka. Podczas treningu z kolei nasza postać coraz bardziej się poci, co widać nie tylko na przeróżne sposoby na jej skórze, ale potwierdzają to także przepocone ciuchy. Jeżeli przez dłuższy czas się nie wykąpiemy, druga osoba z dwójki protagonistów zwróci nam uwagę, że śmierdzimy(*). I tak dalej, i tak dalej. Mógłbym tego typu pierdółki wymieniać przez kilka godzin.
(*) Niektórzy właśnie tutaj stwierdzą, że realizm w grach zaszedł za daleko.

PS5 kontra PS5 Pro
Ale wiecie, co to oznacza. Nawet w projektach o wiele mniejszych niż GTA VI – zabawne, że tak to ująłem, bo w tym zbiorze znajdują się wszystkie inne gry – nie sposób wyeliminować przed premierą absolutnie wszystkich błędów i niedoróbek. I tutaj… też zdarzyły mi się glitche pokroju lewitującego przedmiotu albo dziwnie zachowujących się cieni. Ale ani razu nie miałem żadnego buga psującego zabawę, ba, nie przytrafiły mi się nawet mniejsze tego typu rzeczy. No ale pogadajmy o płynności, co?
To właściwie imponujące, jak rzadko na podstawowym PS5 gra chrupie poniżej 30 klatek na sekundę. A, cholera. Napisałem „30 klatek na sekundę” i teraz już część z was nie będzie mogła się skupić. Tak, GTA 6 działa w 30 fps – i w żadnej wersji nie ma trybu wydajności. Na zwykłym PS5 wygląda świetnie i celuje w 30 fps, a na PS5 Pro wygląda absurdalnie i nie tylko celuje, ale też po prostu utrzymuje 30 klatek na sekundę. Szkoda, że nie można na PS5 Pro wybrać np. wyglądu gry zbliżonego do tego na podstawowym PS5 i 60 fps – robię tak zawsze, jeśli istnieje taka możliwość, i tutaj też bym tak zrobił, co jest być może najlepszym wyznacznikiem tego, jak dobrze wygląda już ta słabsza wersja. Ale nie najsłabsza (o czym za chwilę).
Najpierw, żeby nie było nieporozumień: grę przeszedłem mniej więcej w połowie na zwykłym PS5, a na ciąg dalszy przesiadłem się na PS5 Pro. Długo po tym, jak GTA VI już zdążyło mnie zachwycić. Nie musicie kupować „Prosiaka”, jeżeli chcecie w nie po prostu zagrać. Wiadomo – jeśli Grand Theft Auto VI to dla was takie święto, że do zabawy usiądziecie dopiero po uprzednim odwołaniu życia towarzyskiego i zawodowego na czas nieokreślony, zamontowaniu muszli klozetowej przed ekranem, zaryglowaniu drzwi i nasmarowaniu się olejkiem… wtedy pewnie warto jednak rozważyć ogarnięcie sobie PS5 Pro.

Ale – prawdę powiedziawszy – jeżeli nie wyobrażacie sobie przeżywania tego doświadczenia w innej formie niż najlepsza obecnie dostępna, to pewnie i tak już wiedzieliście, że taki zakup lub wypożyczenie będzie czymś nieuniknionym. Zmierzam tylko do tego, że jasne – gra na podstawowym PS5 zalicza tu i ówdzie spadki klatek, ale przez większość czasu będziecie i tak zajęci zastanawianiem się, jakim cudem to w ogóle działa, jak to możliwe, że ma tak szczegółowe lokacje, wypełnione tak wysokiej jakości modelami i teksturami, tak zróżnicowanymi animacjami i kto sprzedał diabłu duszę, żeby to wszystko funkcjonowało w gigantycznym otwartym świecie i nie rozłaziło się w szwach, gdzie tylko nie spojrzycie.
W skrócie: jeśli macie już konsolę tej generacji, to raczej nie potrzebujecie mocniejszej. Raczej, bo… niestety nie wiem, jak działają wersje na Xboksy – kopie recenzenckie były tylko na PlayStation, nad czym trochę ubolewam, gdyż na co dzień gram właśnie na „Iksie” i sam jestem ciekaw. Zwłaszcza wersji na Xboksa Series S, która na pewno wygląda najgorzej. Rockstar twierdzi, że wszystkie edycje„celują w 30 fps”, ale to żadna deklaracja faktycznej płynności, tylko raczej ambicji dotyczących płynności. Ja też mogę powiedzieć, że celuję w zostanie nowym Shaunem White’em i nie ma z tym nic wspólnego fakt, że moja przygoda ze snowboardem polegała na razie na tym, iż 20 lat temu pojechałem w góry i podczas pierwszej lekcji jazdy na desce skręciłem kostkę.
DualSense w końcu pobudza zmysły
Nie dziwię się, tak w ogóle, że do recenzji wybrano akurat tę wersję, bo… GTA VI to pierwsza gra w moim życiu, przy której dosłownie zachwyciłem się haptyką w DualSensie. Nadal nie jestem największym fanem tego pada, ale podziw wywołuje to, jak wibracje sprawiają, że pod kołami czuć każdy wertep, każdy kamień, że czuć indywidualny warkot każdego silnika... a już szczególnie fakt, jak niesamowicie oddano efekt basu w klubie. Ten rodzaj basu w prawdziwym życiu kopie prosto w płuca, a tutaj odczuwa się go dokładnie w taki sam sposób, tylko w dłoniach.

Nie wykluczam, że jakiś exclusive Sony również wykorzystywał to w tak immersyjny sposób, a nie do pierdółkowatych ciekawostek, ale… w parę gier już na PS5 grałem i nigdy nie spotkałem się z czymś takim. A do pierdółkowatych ciekawostek też jest używany: kiedy z miłości do partnera lub partnerki bije nam mocniej serce albo kiedy musimy podłożyć bombę pod mostem i trzeba wyczuć najpierw wykrywaczem, gdzie znajduje się metalowy element w ścianie. To ostatnie zdanie w ogóle całkiem nieźle oddaje istotę GTA VI. Miłość i efektowne niszczenie mienia publicznego w celach zarobkowych.
Zastanawiałem się, jeszcze zanim zagrałem w GTA 6, czy będzie tu w ogóle jeszcze jakieś pole do tego, by zrobić krok dalej – czy po tym, co dostaniemy, sens będzie miało GTA VII. Pewnie za jakieś 20 lat. I… tak, zdecydowanie tak. Chociażby dlatego, że ogólna formuła zabawy w Grand Theft Auto jest od lat praktycznie niezmienna, a główne modyfikacje polegają na detalach oraz urealistycznianiu gameplayu i rzeczy dookoła niej.
Policjanci i złodzieje
Sposobów na interakcję ze światem otrzymujemy wiele, więc czasami dwa przyciski w różnych kontekstach odpowiadają za to samo. Można na przykład jako Jason otworzyć Lucii drzwi do samochodu po stronie pasażera – można też w odwróconej konfiguracji, tzn. Jasonowi jako Lucia – no i w tym celu nie klika się, tylko przytrzymuje przycisk trójkąta. Chciałem zrobić to samo z drzwiami taksówki, która podjechała pod moich protagonistów, kiedy akurat wracali razem z akcji... poobijani i wyposażeni w cenny łup, więc wskazane było nieprzyciąganie uwagi policji. No więc przytrzymałem ten trójkąt, nie wiedząc, że nawet w takiej sytuacji przytrzymanie trójkąta przy taksówce oznacza… kradzież taksówki.

Albo taki przykład: na początku gry wykonujemy misję, w której biegniemy za typem – i jak go dogonimy, mamy go uciszyć. Dać mu do zrozumienia, w jakiej jest sytuacji. No więc stoję i mam chłopa na muszce, a on stawia opór werbalny, więc strzelam mu prosto w kolano, żeby… zrozumiał, iż powinien traktować mnie poważnie. I najwyraźniej byłem bardzo przekonujący, bo strzał w kolano go zabił. Tymczasem w typowej strzelaninie w GTA VI oczywiście albo traficie w głowę, albo w serce, albo gówno trafiliście, bo człowiek z magazynkiem władowanym w płuca, szyję, brzuch, lewe jajo i prawe jajo, i Bóg wie co jeszcze to prawdziwy okaz zdrowia. Ja wiem, że to ma premiować cykanie headshotów, ale właśnie to mam na myśli, mówiąc, że to wciąż gra.
Albo idziesz Jasonem i jakaś laska go catcalluje, mówiąc głośno, iż Jason to ciacho i czego to by nie zrobiła jego boskiemu ciału itd. Używasz opcji „przywitaj się” – bo prawie każdego enpeca można przywitać albo obrazić – na co ona odpowiada niemiło: „Czemu w ogóle do mnie gadasz, typie?!”.
Z kolei policja nieco zluzowała z reagowaniem na każde głupie otarcie się o karoserię i nie zawsze jakaś nieumyślna interakcja z radiowozem kończy się pościgiem. Ale… w GTA VI jest absurdalnie zaawansowany system przepisów drogowych, sygnalizacji świetlnej i w ogóle ruchu ulicznego. I enpece na mieście komentują każde nasze nieprzepisowe zachowanie. A przypominam, że to GTA 6, więc nawet jak jadę moim ukochanym elektrycznym potworem, Raidenem, który idealnie mi siadł i który czuję wystarczająco dobrze, żeby na styk zmieścić się pomiędzy dwoma pojazdami… to zazwyczaj po prostu nie ma czasu (albo cierpliwości), żeby wlec się w korku i nie wyjechać trochę poza linię, niebezpiecznie blisko innego samochodu. I w związku z tym cały czas, jeżdżąc po mieście, słyszałem, jak losowi ludzie mnie na zmianę obrażają i pytają, czy mnie pop***doliło. Albo wychodzą z samochodów, żeby bić czy nawet strzelać, i dopiero oni w efekcie dowiadują się, jak bardzo mnie pop***doliło.
Ale poza takimi sytuacjami jazda ulicami Vice City to czysta przyjemność. Zwłaszcza że GTA VI wygląda… ładnie. Bardzo ładnie. Jeśli chodzi o kierunek artystyczny, to oczywiście celując w realizm, nie da się zrobić tyle, ile przy grze stylizowanej… ale pojeźdźcie sobie po przedmieściach w środku nocy i jak w radiu poleci Phil Collins, spróbujcie z czystym sumieniem powiedzieć, że nie ma to wyjątkowego i bardzo celowego klimatu.

Zdrajcy metalu
No właśnie, poruszmy może arcyistotny przecież aspekt muzyki. W grze występuje wiele stacji radiowych: tu jazz, tu rock, tu latino, tam rap, tutaj elektronika, a na tej pop, a na tamtej muzyka klasyczna; a gdzie indziej nawet stacja z nieanglojęzycznymi coverami anglojęzycznych utworów. Jak usłyszałem meksykańskie „Bitter Sweet Symphony” (patrz niżej), to już wiedziałem, że w kwestii licencjonowanych utworów mamy do czynienia z czymś naprawdę wyjątkowym. Niemniej mam jedno zażalenie. Doceniam gigantyczny soundtrack, ale ciekaw byłem, jak wyglądają umowy, czy za 20 lat nadal będzie można w tej grze posłuchać Justina Timberlake’a, Megadeth, PinkPantheress, Drake’a – nie żebym chciał słuchać akurat Drake’a. Zapytałem o to Rockstara i dowiedziałem się, że mowa o standardowych licencjach, które obowiązują przez 10 lat, a więc za dekadę cała muzyka będzie wymagała albo ich przedłużenia, albo podmiany na coś innego.
Zaraz, dorzucono tu Weather Report i nawet Return to Forever?! Mało tego, STANLEY CLARKE JEST PROWADZĄCYM JEDNEJ ZE STACJI? Jak ktoś wie, o czym mówię, to prawdopodobnie właśnie popuścił. 1:0, ja byłem przygotowany i mam na sobie pieluchę.
W każdym razie zmierzam do tego, że… mam mieszane odczucia związane z doborem utworów. Nie zrozumcie mnie źle: jak jadę sobie na misję na drugi koniec miasta i leci po kolei Tool – „Sober”, potem Megadeth – „Symphony of Destruction”, a potem muszę na chwilę zaparkować i dosłuchać do końca, bo zaczął się „Master of Puppets”... i w prawdziwym świecie nie uciąłbym utworu tak w połowie, jak zwierzę, więc w GTA VI też nie wysiądę, dopóki się nie skończy… więc ogólnie… oczywiście… nie mam realnych powodów do narzekań. Ale jestem Polakiem i brak realnego powodu do narzekania nigdy jeszcze nie był dla mnie przeszkodą. Zatem trochę rozczarowuje mnie właśnie selekcja konkretnie tej ciężkiej muzyki – z rapu powybierano trochę rzeczy mniej oczywistych niż te z samiutkich szczytów list, jest Three 6 Mafia, jest też świętej pamięci Gangsta Boo w wersji solowej, nawet Outkast jest z utworem, którego nie wymienilibyście w pierwszych dziesięciu strzałach.
Sporo tu starego popu, ale też rzeczy z lat 80., jakich nie usłyszycie w dzisiejszych stacjach z klasyką, a pasują jak ulał – na przykład „Voices” Russa Ballarda, co ma o tyle sens w GTA 6, bo pojawiło się w „Policjantach z Miami”. I tak dalej, i tak dalej. Wiecie, z jednej strony możecie w GTA VI posłuchać „In the Air Tonight” w oryginale, a możecie też w wersji arabskiej, ale z drugiej... przy tym wszystkim po prostu dość blado wypada ten nieszczęsny metal, gdyż zamknięto go w dość wąskim wycinku niemal całkowicie ograniczonym do lat 80. i 90. Muzyka „względnie akceptowalna dla przeciętnego słuchacza” to w ogóle jedyna ciężka muzyka typu tzw. gitarowego. Ja nie mówię, że trzeba milionom biednych każuali, którzy kupią tę grę, serwować Meshuggah albo The Dillinger Escape Plan, ale… dobra, już nie narzekam. Jest Mastodon. Mogło być gorzej. Wróćmy na sekundę do kwestii wizualnych.

Selfie piękne jak nigdy
Kiedy mówię, że GTA VI wygląda bardzo ładnie, mam na myśli oczywiście przede wszystkim aspekty techniczne. Nawet na zwykłym, podstawowym PlayStation 5 gra prezentuje się świetnie, a potrafi wręcz zjawiskowo. Zjawiskowo to lepiej niż świetnie? Uznajmy, że tak.
Miałem taki moment, że wyszedłem z domu Jasona, podszedłem do barierki – wiedział, żeby się oprzeć, bez żadnych ikonek na ekranie – i po prostu oglądałem sobie okolicę, pobliskie drzewa, piękne niebo, przelatujące po nim samoloty, słuchałem „Rock the Casbah” cichutko przygrywającego u sąsiadki… i pomyślałem: kurde, to przecież następny, właściwie najlepszy dowód na to, że nie potrzebujemy kolejnej generacji konsol. Po czym przypomniałem sobie, że Red Dead Redemption 2 było dowodem na to, iż nie potrzebowaliśmy trwającej generacji konsol.
Z piękna GTA 6 da się wycisnąć 300%, bo tryb fotograficzny sprawuje się niesamowicie – można sobie nawet dodawać punkty oświetlenia i bardzo swobodnie je modyfikować, więc amatorzy wirtualnej fotografii powinni płakać ze szczęścia. Da się też, tak w ogóle, robić zdjęcia smartfonem – a nawet selfiaki z drugą osobą, wybierając z szeregu póz oraz min. Kiedy robimy zdjęcia enpecom, zwracają na to uwagę i są podenerwowani – zwłaszcza jeśli akurat robimy zdjęcia ich genitaliów, bo… no dobra, porozmawiajmy wreszcie o penisie słonia w pokoju, co?

Cimcirimcim
GTA VI to nie tylko najbardziej rozerotyzowana odsłona serii. To najbardziej bezwstydna gra konsolowa, jaka istnieje – całe mnóstwo rzeczy kręci się w niej wokół seksu, podtekstów o wiadomym zabarwieniu czy odniesień wizualnych w sposób, którego nie powstydziłby się Larry Laffer, ale jest znacznie większa, więc ma tego znacznie więcej, często znacznie bardziej dosłownie i nierzadko nie tyle w żartach, co w niepoważnych rozmowach. W telefonie zobaczycie więcej niż jedną aplikację nawiązującą nazwą do bara-bara, w radiu posłuchacie reklam tychże aplikacji, w których nikt nie próbuje nawet być subtelnym, możecie też, skacząc po stacjach radiowych, trafić na telefon zaniepokojonej słuchaczki mówiącej, że jej facet w podejrzanym stopniu dba o swój odbyt i lubi go przed nią… eksponować. Przechodnie na ulicy gadają o punkcie G, o BBL-ach, o genitaliach... Istotną rolę w fabule odgrywa chociażby duet raperek i nigdy nie zgadniecie, o czym rapują.
W sąsiedztwie Jasona na początku gry znajduje się dosłownie bar nudystów, gdzie możemy analitycznym okiem konesera gier wideo popodziwiać zaawansowaną fizykę biustów, pośladków, w pełni wymodelowane penisy i waginy. Wszystko w szerokiej gamie rozmiarów, kształtów i kolorów. Fizykę pośladków widujemy zresztą za każdym razem, kiedy kamera znajduje się za Lucią, a ona nie ma akurat na sobie czegoś, co by te pośladki skutecznie zasłaniało. A biusty – gdzie tylko nie spojrzycie na ulicy, bo Leonida to przecież Floryda, a więc po pierwsze: aligatory, po drugie: durni ludzie i po trzecie: cycki. Nie mówiąc o tym, że w grze są wspomniane już różne kluby ze striptizem i można w nich nie tylko oglądać sobie, co dzieje się przy kilku różnych rurach, ale też oczywiście zamówić prywatny taniec, a nawet – co akurat raduje me serce – zamówić podwójny prywatny taniec, to znaczy spędzić w ten sposób miło czas jako Jason i Lucia, po jednej tancerce na łebka. #couplegoals
I wiem, że powiedziałem właśnie wiele zdań, od których mogą wam się zaczerwienić uszy, ale to mój obowiązek – muszę upewnić się, że rozumiecie powagę sytuacji. Ta gra ma takie stężenie erotyzmu – głównie żeńskiego erotyzmu – że przeciętnemu nastolatkowi wystarczyłaby na kilka upojnych lat nieinteresowania się prawdziwymi dziewczętami. Całe szczęście, że GTA VI jest przecież od osiemnastego roku życia i absolutnie żadna osoba poniżej tego wieku w to nie zagra.

Aha, Jason i Lucia oczywiście też – jak statystyczna zdrowa para młodych dorosłych – regularnie uprawiają słodką miłość, zazwyczaj nie tylko za obopólną zgodą. O przyzwolenie pyta się również nas. I tutaj możemy przejść do kwestii, która – na szczęście – ma jeszcze większą wagę w GTA 6, czyli… związku Jasona i Lucii. Bo teoretycznie można poprowadzić go tak, żeby nie było cimcirimcim czy nawet buzi-buzi... ale muszę dodać tutaj „chyba”. Grę przeszedłem oczywiście raz, więc nie miałem okazji sprawdzić, jak daleko posunięta jest ta opcja i czy na przykład wpływa na fabułę… Prawdę mówiąc, nie wierzę, że więcej niż jakiś skromny procent graczy wybierze taką nieromantyczną ścieżkę.
Bo, uwaga uwaga, mam dla was wiadomość, która sprawia, że chce mi się płakać ze szczęścia: relacje damsko-męskie w grach to coś, czego jeszcze nigdy nie oddano naprawdę dobrze. To znaczy... to ta zła wiadomość, a teraz ta dobra: Jason i Lucia w GTA VI to najwspanialsza para romantyczna w grach wideo. Trzeba było najwyraźniej tysięcy developerów, trzynastu lat produkcji i pierdyliardów funtów, żeby wreszcie w sposób zniuansowany i – nie wierzę, że to mówię – całkiem realistyczny pokazać związek dwojga osób. Aż sobie normalnie zacznę osobny rozdział recenzji.
Zakochana para
Wspomniałem na samym początku, że w GTA 6 przygotowano kilka wątków głównych. I jasne, wszystkie ostatecznie mają ten sam punkt wyjścia, ale przez większość czasu dano nam swobodę wyboru, czy dzisiaj wolimy np. pchnąć sprawy związane z nowym biznesem starego przyjaciela Jasona, czy też spotkać się z mamą Lucii. Mamy też wybór, jak bardzo chcemy pielęgnować tę relację. A jest ku temu mnóstwo okazji, bo nawet poza wszelkimi misjami, kiedy bohaterowie są razem poza domem, możemy przytrzymywać R2, żeby szli, trzymając się za ręce. Szczerze? Bardzo rozczulające.

Swoją drogą, ciekawe, jak bardzo inne recenzje zaspoilują wam, co jest tym wspomnianym wcześniej punktem wyjścia w historii Jasona i Lucii, bo do końca w tajemnicy utrzymywany był pewien aspekt ich sytuacji, cholernie istotny, ale spokojnie – ja będę na jego temat milczał. Co prawda, jeśli uda się wam do momentu zagrania wytrwać w niewiedzy, i tak zostaniecie oświeceni na samym początku kampanii, ale nie chciałbym wam tego zepsuć. (Zalecam po prostu w dniu premiery w ogóle nie włączać mediów społecznościowych, jeżeli macie zamiar bawić się sami).
Przez ułamek sekundy zastanawiałem się, czy nie powinienem najpierw pomówić o jednej z głównych postaci, a potem przejść do drugiej, ale... najważniejszą rzeczą w całej grze – tak absolutnie najważniejszą, nie tylko pod względem fabularnym, ale też gameplayowym – jest to, jak dobraną parą okazuje się ta dwójka. To imponujące, jak niesamowicie udało się Rockstarowi zachować równowagę – oboje protagonistów jest tak samo ważnych, ma ze sobą niesamowitą chemię i dopełnia się tak, jak postacie w grach wideo nie miały, nie mają i prawdopodobnie przez jeszcze długie, długie lata nie będą miały w zwyczaju.
Cieszmy się z małych rzeczy
Wreszcie jacyś twórcy gier spojrzeli na swoje własne związki i zorientowali się, że to właśnie te przyziemne rzeczy potrafią być najpiękniejsze. Wspólne krótkie poranki, bo trzeba do roboty, wspólne krótkie wieczory, bo jesteśmy zmęczeni po robocie; rozmowy o wszystkim i o niczym na balkonie, w kuchni i przy hot dogu na stacji benzynowej; droczenie się w samochodzie, spacer bez celu, planowanie przyszłości, przemeblowywanie pokoju... (Nigdy nie poczułem się tak bardzo targetem jakiejś gry jak w scenie ze stołem). Wyjście do knajpy, do klubu, „chcesz drinka?” – „jasne”, pójście po drinka, przyniesienie go, stuknięcie się kieliszkami; pocałunek romantyczny, ale niekoniecznie taki, który wygląda jak wysysanie duszy albo odgryzanie języka. Podwózka do roboty, głupie SMS-y, zatroskane SMS-y, debilne selfiaki… mógłbym tak wymieniać w nieskończoność i tylko coraz bardziej nie dowierzać, że mówię cały czas o elementach składowych pieprzonej gry wideo.

Jason i Lucia rozmawiają jak prawdziwe pary – ktoś przy pisaniu scenariusza zdawał sobie sprawę, jak ogromna część komunikacji w związku jest niewerbalna. Dialogi w grach najczęściej nadal pełne są ekspozycji, a to akurat zupełnie odwrotna rzecz niż to, jak to faktycznie działa w związkach, i to, czego potrzebowaliśmy tutaj. I dostaliśmy. Między Jasonem i Lucią nie ma jakichś sztucznych niedopowiedzeń czy wymuszonych fabularnie konfliktów z dupy, a tak strasznie się ich obawiałem przed odpaleniem GTA VI. Wreszcie, k***a, wreszcie jakaś para, która ze sobą rozmawia, jak są problemy i jak nie ma problemów – co nie jest częstym obrazkiem w całej popkulturze.
Ja aż nie wierzę, że za coś takiego chwalę grę wideo. Przecież w tym medium wśród najbardziej kultowych postaci nadal wymienia się jakichś miernych oklepańców i bohaterów bazujących na jednej taniej sztuczce albo kojarzonych z jednym cytatem, często nawet wcale nie autorskim. Nasze, to znaczy graczy, oczekiwania wobec postaci z gier są bardzo, bardzo niskie. Dlatego to, jak dojrzale zrealizowano ten związek, uważam za gigantyczny przełom... nie no, dobra, nie zapędzajmy się. Mało co tutaj stanowi przełom, bo to sugerowałoby, że przetarte zostały jakieś szlaki i inni twórcy gier wezmą z GTA VI przykład. A trochę mi się w to nie chce wierzyć. Niestety.
Prawdziwe charaktery
Ale wracając do protagonistów: tyle było wątpliwości dotyczących Jasona – bo chłop jakiś taki ponury, mrukliwy i małomówny. A ja wiedziałem, że wystarczy dać mu trochę czasu oraz przestrzeni i już nie będziemy sobie wyobrażali tej gry bez niego. A nie mówiłem? Mówię „a nie mówiłem”, chociaż jak to czytacie, to pewnie jeszcze nie graliście, więc nie wiecie, że miałem rację. To jak coś: miałem rację. Jason jest za*ebisty.
Lucia z kolei to jedna z najlepiej odegranych ról pierwszoplanowych w grach w ogóle. Nie wiem, czy Manni L. Perez zdaje sobie sprawę z tego, jak bardzo zostanie obsypana pochwałami i nagrodami. (Chwilę przed publikacją tej recenzji ogłoszono, że jest nominowana do The Game Awards, więc może powoli zaczynać się z tą myślą oswajać). To też oczywiście postać dobrze napisana, ale bardziej pod względem dialogów oraz ogólnego zarysu charakterologicznego niż jakiejś wielowymiarowości. Bo co prawda nie są to płaskie osobowości składające się z dwóch cech, niemniej to, jacy naprawdę okażą się Jason i Lucia, ostatecznie zależy w dużej mierze od nas. Od naszego stylu gry – od tego, jakie metody będziemy stosowali podczas akcji, jakie decyzje podejmiemy w kluczowych momentach, no i czy pozwolimy ich miłości rozkwitnąć.

Jason i Lucia są też oczywiście zgraną ekipą, wprost stworzoną do tego, żeby razem okradać bogatych i dawać biednym, czyli sobie. Nikogo więc nie zaskoczę, mówiąc, że GTA VI jest przepełnione akcją. Naprawdę wysokiej klasy akcją. Przy kilku misjach dosłownie szczerzyłem się do ekranu, po spektakularnych wydarzeniach kiwałem głową z zadowolenia jak jakiś idiota. Po co się gibiesz? Nikogo poza tobą nie ma w pokoju.
Takich misji jak ta z ochroną chłopa, zaprezentowana na słynnym netfliksowym, dwudziestoparominutowym gameplayu, nie ma jakoś przesadnie wiele – ale po pierwsze mam nadzieję, że zdajecie sobie sprawę, iż tam widzieliśmy tylko zmontowaną część całej akcji, a po drugie… po jednym z tego typu questów odłożyłem pad i pomyślałem sobie: ja pi***olę, to będzie legendarna misja. O tym będą mówić latami. Mało tego – jak o tym myślę, to mam ochotę sobie tę misję powtórzyć. Ja tak nigdy nie mam!
Komedia i tragedia
Wiedziałem, że GTA VI będzie duże, że będzie ładne, domyślałem się na podstawie opublikowanych wcześniej materiałów, że podejmie próbę przedstawienia wciąż dość nietypowej, bo przesiąkniętej kryminałem, ale jednak realistycznej relacji damsko-męskiej. Tego typu rzeczy oczekiwałem (i to było lekkomyślne, bo byłbym rozczarowany, gdyby okazało się inaczej). Ale jedna rzecz naprawdę mnie zaskoczyła.
Marudzę często na to, jak rzadko ktoś z powodzeniem robi zabawną grę – komedia ogólnie nie jest łatwa, ale w grach szczególnie nieczęsto się ta sztuka udaje. Raczej przewracamy oczami niż przewracamy się ze śmiechu. Tymczasem GTA 6… autentycznie bawi. Ale nie zawsze – ma też często ogólnie mało poważny klimat. Wiecie, jak to bywa z GTA: połowa bohaterów gada jak typowy comic relief pokroju Osła ze „Shreka”(*), a do tego mamy konkretne postacie, którym faktycznie przypisano tę rolę. I one najczęściej wcale nie są zabawne. Cal to zlepek stereotypów i klisz przeoranych już dawno temu przez setki filmów i seriali. Ratuje go to, że trudno nie czuć do niego trochę sympatii, pewnie ze względu na fakt, że w tej roli obsadzono Bobby’ego Moynihana. Z kolei taki Donnie jest po prostu... niesmaczny. Osoby piszące dialogi w GTA VI ewidentnie są mocniejsze w innych sferach niż komedia.

Ale nad tą grą pracowały dosłownie tysiące ludzi i wśród nich znalazło się naprawdę sporo pierwszej klasy dowcipnisiów oraz zgrywusek. Jak w ogóle zorientowałem się dopiero przy napisach końcowych, był wśród nich np. taki Weird Al Yankovic. Komediowego złota w GTA VI doświadczymy między innymi w formie żartów sytuacyjnych, ale kawały usłyszymy też chociażby w reklamach w radiu. Jeden z nich był tak głupi – w pozytywnym sensie – i tak mnie zaskoczył, że musiałem zapauzować i siedzieć z 15 sekund w takiej pozycji. Są całe misje ewidentnie przygotowane tylko po to, żeby nas rozbawić. Mała rada: jak Shirley poprosi was o zajęcie się skuterem, koniecznie to zróbcie.
Jest też odrobina slapsticku, bo przecież chłop, który uderza się w łeb, to humor, który nie zestarzeje się nigdy – i… ku mojemu zaskoczeniu – cała masa żartów społeczno-politycznych. Co prawda nie wymienia się w nich prawdziwych nazwisk, ale ideologie czy strony barykady już jak najbardziej. I zaskakuje mnie to głównie dlatego, że… wiecie, satyra w GTA nigdy nie była szczególnie subtelna i myślę, że tutaj nawet najmniej bystry organizm człekokształtny zrozumie, iż stał się obiektem drwin. Po prostu ciekawi mnie, ile razy w kontekście gry, która przez lata będzie się sprzedawać jak ciepłe bułeczki, padnie klasyczne „go woke, go broke”.
Zastanawia mnie też, między innymi właśnie w tym kontekście, ale również w kontekście satyry wokół AI chociażby, czy niektóre żarty zostały odpowiednio wymierzone i wystrzelone tak, żeby współgrały z naszą rzeczywistością, czy… rzeczywistość po prostu dogoniła satyrę. Uderzyłem w tej i wielu innych sprawach do Rockstara i być może będziemy w stanie odpowiedzieć na to pytanie w tekstach o GTA 6 – albo w nadchodzącym magazynie CD-Action, albo w również nadchodzącym, i to już lada chwila, wydaniu specjalnym CD-Action o serii GTA (w tym właśnie GTA 6). Albo i w jednym, i w drugim. No dobra, ale śmiech to nie wszystko.
(*) Spokojnie, to hiperbola.

Czy GTA 6 jest dobrze napisane?
Tak. Nie musimy mierzyć się z sytuacją, że dostajemy na twarz dialogi, które sprawiają, iż wstajemy i zaczynamy bić brawo, ale jak na to, ile tekstu znalazło się w grze, i jak wiele z niego utrzymano w choć trochę dowcipnym tonie, pozostało tu zaskakująco mało krindżu. Nie jest napisana tak dobrze jak chociażby seria Like a Dragon, ale pamiętać też trzeba, że GTA nie może pozwolić sobie na tę subtelną umowność Yakuzy, więc ma w tej kwestii bardziej pod górkę. Kiedy „szóstka” robi się poważna i nawet skutecznie przekazuje jakieś wartościowe myśli, raczej nie zdarza się jej popadać w grafomanię, a byłoby o to bardzo łatwo, zwłaszcza gdyby przy okazji serwowała jakieś banały. Na szczęście raczej nie serwuje – a jeśli już jej się coś wymsknie, to na tyle nienachalnie, iż nie czujemy, że twórcy wpadli na myśl na poziomie ucznia szkoły podstawowej i próbują nam ją sprzedać jako filozoficzny przełom. A gdybym miał teraz wyliczać, ile gier dopuszcza się tego grzechu, siedzielibyśmy tutaj ze trzy dni.
Dużo daje też bardzo wysoka jakość reżyserii dialogów; brzmią albo naturalnie, albo naturalnie w sensie filmowym – wiecie, co mam na myśli. Jeżeli miałbym się do czegoś przyczepić, to na przykład do tego, że zestaw postaci bardzo rzadko choć troszkę wychodzi poza archetypy znane chociażby z filmów o podobnej tematyce. Tutaj postać, którą mógłby grać stary Jack Nicholson, tutaj bohater żywcem wyjęty z filmów Guya Ritchiego itd. Ale zdaję sobie też sprawę, jak trudno byłoby odkryć coś zupełnie nowego, a poza tym… ja bym się na miejscu Rockstara nie pogniewał o porównania do Guya Ritchiego – to właściwie nobilitujące.
Mam nadzieję, że wybaczycie mi te ogólniki z ostatnich kilku akapitów, ale naprawdę nie chcę wam niczego istotnego zaspoilować. Z recenzowaniem GTA 6 jest też taki problem, że gra składa się z mnóstwa większych i mniejszych elementów – nie sposób właściwie wybrać, które z nich opisać i ocenić, a które zostawić wam do samodzielnego odkrycia. Zwłaszcza że różne rzeczy dla różnych osób są w tej serii ważne. Dlatego na dokładkę: szybka seria dwudziestu faktów o GTA VI.

1. Możemy losowo podsłuchać rozmowę na ulicy i dowiedzieć się o jakichś przestępczych ruchach, które stwarzają okazję dla naszych przestępczych ruchów – albo na przykład przejechać koło akcji rabunkowej, poczekać, aż kradzież się wydarzy, a następnie zaatakować rabusiów i przejąć łup.
2. Mamy bardzo dużo opcji modyfikacji broni – od usprawnień poszczególnych jej elementów po akcenty kosmetyczne. To samo dotyczy samochodów, w których możemy sobie nawet personalizować zaciski na opony, czego kompletnie nie zobaczycie w trakcie gry, oraz wnętrza aut, czego też nie zobaczycie w trakcie gry, chyba że jesteście psychopatami, którzy zamierzają jeździć z widokiem ze środka auta.
3. Aligatory aligatorami, ale w śmietnikach można natrafić na szopa pracza, a nawet na całą szajkę szopów praczy.
4. Najbardziej opłacalne w całej grze są napady na bank… pod warunkiem, że zrobimy wszystko idealnie. Choć nawet jeśli skutecznie zastraszymy każdego ochroniarza z osobna, ostatecznie i tak może się okazać, że na tyłach banku siedzi w biurze kierowniczka i już zadzwoniła na policję. I tym samym ze stu tysięcy w gotówce robi się siedem tysięcy, czyli wystarczyło po prostu ukraść jakiś samochód.
5. W kradzieży samochodów jest coś bardzo satysfakcjonującego i jak trafiamy na egzemplarze o odpowiedniej wartości, tak całe dnie mogą nam mijać na radosnym bujaniu się od warsztatu do warsztatu, żeby opchnąć cenne auta. Są też szczególnie cenne auta, rzadkie, trudniejsze do wydobycia i lepiej płatne. Aha, i nie tylko obijanie samochodu po drodze obniża jego wartość – działa to też odwrotnie, to znaczy jeśli dowieziemy go w idealnym stanie, dostaniemy niemały bonus. W związku z tym wszystkim jest też niestety dzienny limit sprzedaży samochodów.
6. W grze mamy 100 koszy do koszykówki, a za trafienie piłką do każdego z nich otrzymuje się specjalny strój koszykarski oraz zapewne trofeum/osiągnięcie. Zapewne, bo już samo odnalezienie ich wszystkich to wyzwanie, któremu trzeba by poświęcić absurdalną ilość czasu.
7. Jest osobny przycisk do pokazywania środkowego palca. To ten sam przycisk, który pozwala skupić się na zwierzęciu, ale skupienie się aktywuje się tylko przy odpowiednio niewielkiej odległości, więc przygotujcie się na to, że zdarzy wam się pokazać fucka jakiejś iguanie albo pelikanowi.
8. No właśnie, ptaki. Ptaki w GTA 6 są po***ane i najwyraźniej mają wyjątkowo słabe zmysły, bo raz na kilka godzin zdarza się, że jakaś mewa czy inny gołąb wlatuje prosto w ścianę i umiera na miejscu.
9. Twórcy przygotowali coś w stylu zmysłu wiedźmińsko-batmańskiego, ale bardziej subtelnego niż sznurek ze smrodu, za którym się podąża. Po prostu mamy możliwość podświetlenia sobie delikatnie potencjalnie istotnych elementów otoczenia albo zorientowania się, z której strony dochodzi do nas jakiś kluczowy dźwięk, albo – podczas strzelaniny – zwolnienia czasu dla precyzyjnego celowania. Wszystko to, i jeszcze więcej, dzieje się właśnie po aktywowaniu tego trybu i jest bardzo mocno ograniczone czasowo, co dość zręcznie reguluje całość i nie pozwala tej funkcji szczególnie nadużywać.
10. Ale nawet bez tego gra wydaje się raczej… łatwa. Wyzwanie znajdziecie w zajęciach dodatkowych, a nie w głównej kampanii fabularnej. Takie uroki tworzenia produkcji, którą ma kupić ponad 200 milionów graczy, z czego większość to gracze niedzielni. Można to było pewnie załatwić jakimś wyborem poziomu trudności, ale jak sobie pomyślę, jaki tu panuje gąszcz mechanizmów i ile roboty by to zapewne dodało przy testowaniu GTA VI, domyślam się, dlaczego się na to nie zdecydowano.
11. Testerzy to jedna z najdłuższych sekcji napisów końcowych. Jeśli nie najdłuższa – w każdym razie gdy policzyć nazwiska. Aha, napisy końcowe trwają pieprzone półtorej godziny.
12. Są trzy schematy sterowania i żaden nie wydaje się idealny. Nawet w tym najlepszym bieg następuje po wciśnięciu lewego analoga, czyli mamy do czynienia z projektowym potworkiem, który nie powinien pojawić się w żadnej grze. Czy ktokolwiek na świecie lubi wciskać lewy analog? Albo dowolny analog? A już zwłaszcza wciskać go setki czy tysiące razy?
13. W grze istnieje paralizator, ale nie mam pojęcia, czy da się go kupić, a bardzo potrzebuję paralizatora – nie pytajcie, do czego – jak będziecie wiedzieli, jak go zdobyć, to mi napiszcie. Z góry dzięki.
14. Nie można skorzystać z toalety ani nawet kliknąć spłuczki. 1/10.
15. Za jednego DJ-ów w radiu robi Jeremy Irons. 10/10.
16. GTA VI nie uderza tak ociężałością jak Red Dead Redemption 2. I to była dla mnie ogromna ulga. Niestety – choć tutaj już wiem, że pozostaję w mniejszości – twórcy nie poszli w to jeszcze dalej i przy ruchu postaci nie ma bezpośredniego przełożenia wejścia (tzn. naciśnięcia przycisku czy odchylenia analoga) na natychmiastowy ruch postaci. Ale tak dzieje się już w zdecydowanej większości tego typu produkcji i poza garstką japońskich studiów chyba nikt się tym specjalnie nie przejmuje. I to przez was, bo to wy się godzicie na ten niepotrzebny input lag. Ja się nie godzę. I z wami też się nie pogodzę, obraziłem się.
17. Snapmatic, czyli instagramopodobna aplikacja na smartfonach Lucii i Jasona, reaguje na bieżąco na to, co dzieje się w świecie gry. I są w niej również śmieszne filmiki, ale i tak najzabawniejszy element stanowią komentarze.
18. No i skoro o komentarzach mowa – polska wersja językowa wypada naprawdę świetnie. Oczywiście nie ma rodzimego dubbingu(*), więc Klocuch będzie niezadowolony.
19. Możemy odpalać Jasonowi i Lucii specjalne animacje oznaczone ikonką serca, są to takie, powiedzmy, minisceny pozwalające im okazać sobie odrobinę czułości. Animacje biorą pod uwagę kontekst, np. pozycję jednej postaci względem drugiej. Jednym z takich ruchów jest czuły kop w dupę.
20. Są hulajnogi elektryczne i jeździ się nimi po ulicy. Niestety nie rozwijają niesamowitych prędkości, w związku z czym moja próba zrobienia kaskaderskiego wyskoku na hulajnodze wypadła naprawdę żałośnie.
(*) Przepraszam – dublażu.
I tak dalej, i tak dalej. Ta recenzja mogłaby spokojnie być dwa razy dłuższa – i jest trochę kwestii, których nie poruszyłem, a które poruszę między innymi na naszym kanale YouTubie jutro (tj. 19 listopada). Wraz z zapisami rozgrywki, bo dzięki nim będziecie również mogli między innymi porównać sobie to, jak gra wygląda na PS5 i na PS5 Pro. Do tego wraz z tą recenzją, jeżeli wszystko poszło dobrze, wleciał na nasz kanał CD-Action Air osobny odcinek podcastu, Bastian wypytuje mnie w nim o różne rzeczy związane z GTA VI.
Życzę wam przyjemnego przemierzania Vice City. Wygląda na to, że warto było czekać tak długo.
OCENA: 10
PODSUMOWANIE: Po 8 latach od ostatniej produkcji, za którą gonić musiała reszta branży, Rockstar powrócił, aby ustawić poprzeczkę jeszcze wyżej. GTA 6 to próba stworzenia gry najlepszej w swoich kategoriach – i powiedzieć, że próba udana, to jak nie powiedzieć niczego.
PLUSY:
- fenomenalny otwarty świat;
- świetnie przygotowane dialogi;
- jeszcze lepiej przygotowane rzeczy „poboczne”, jak reklamy i audycje;
- angażująca historia postaci, których nie da się nie pokochać;
- satysfakcjonująca akcja;
- przede wszystkim: najlepiej przedstawiony związek w historii gier.
MINUSY:
- na podstawowym PS5 wygląda świetnie, ale przez to nie zawsze utrzymuje 30 fps;
- na PS5 Pro nie ma trybu 60 fps;
- Bóg jeden wie, ile jeszcze poczekają pecetowcy – i bardzo im współczuję.
![GTA 6 to szczytowe osiągnięcie gier wideo [RECENZJA]](https://i.ytimg.com/vi/3wd9rSpn6Dw/maxresdefault.jpg)