17.02.2026
Często komentowane 33 Komentarze

Premiera Diablo, Szymborska z Noblem i pierwszy numer CD-Action. Przypominamy najważniejsze wydarzenia z 1996 roku [30 LAT CDA]

Premiera Diablo, Szymborska z Noblem i pierwszy numer CD-Action. Przypominamy najważniejsze wydarzenia z 1996 roku [30 LAT CDA]
Z okazji 30-lecia CDA zapraszam do cotygodniowego przeglądu kolejnych lat z naszej historii. Ale uprzedzam, nie będzie to opowieść o CDA (choć na pewno to i owo na jego temat się tu pojawi), a przypomnienie tego wszystkiego, co w danym roku było dla nas istotne – w polityce, (pop)kulturze, technologii, grach, sporcie...

Polska i świat, pamiętne wydarzenia

📅 Średnia polska pensja (brutto) – 873 zł.

📅 Wisława Szymborska otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. To czwarty w historii Polski literacki Nobel, po Sienkiewiczu, Reymoncie i Miłoszu.

📅 1 kwietnia pojawia się pierwszy numer czasopisma CD-Action. Ten primaaprilisowy żarcik wrocławskiej ekipy mocno rozśmieszył konkurencję… do czasu. 🙂 Ale jak to mówią: ten się śmieje, kto się śmieje ostatni.

📅 Na świat przyszło pierwsze sklonowane zwierzę – owca Dolly – z komórki dorosłego osobnika. Choć świat dowiedział się o tym w 1997, sam proces i narodziny miały miejsce w lipcu 1996.

📅 Nad Indiami doszło do najtragiczniejszego w historii zderzenia dwóch samolotów w powietrzu (kazachskiego Iła-76 i saudyjskiego Boeinga 747). Zginęło 349 osób.

TV

📅 Premiera serialu „Z archiwum X” w Polsce – kultowy duet Mulder i Scully, no i ten temat muzyczny!

📅 Premiera kreskówki „Laboratorium Dextera” w USA – mały geniusz i nie za mądra Dee Dee, ech. Oglądaliśmy z żoną każdy odcinek.  Omlet du fromage!

Muzyka

📅 Śmierć Tupaca Shakura – ikony rapu.  

📅 Koncert Michaela Jacksona na warszawskim lotnisku. Uczestniczyło w nim około 120 tysięcy fanów, choć oficjalnie sprzedano około 100 tysięcy biletów.

📅Premiera singla „Wannabe” Spice Girls. To był początek absolutnej Spicemanii, która zdefiniowała drugą połowę lat 90.

https://sklep.cdaction.pl/shop/retro-9-wydanie-papierowe/

Słynne albumy

📅 Celine Dion – „Falling into You”. Około 32 miliony sprzedanych egzemplarzy. Ballady jak „Because You Loved Me” podbijały listy przebojów.

📅 2Pac – „All Eyez on Me”. Album, który zdefiniował gangsta rap – klasyki jak „California Love”.

📅 Tool – „Ænima”. Progresywny metal z mrocznymi tekstami. Album kultowy dla fanów tego gatunku.

📅 Myslovitz – „Z rozmyślań przy śniadaniu”. Debiut, który wyniósł śląski britpop na szczyt.

📅 Kaliber 44 – „Księga Tajemnicza. Prolog”. Psychorap z Katowic, zadziwiająca dojrzałość artystyczna ówczesnych 18-latków: Abradaba, Joki, Magika.

📅 Varius Manx – „Ego”. Platynowa płyta i ikona pop rocka lat 90.

Pamiętne filmy

📅 „Kosmiczny mecz”. Michael Jordan z bohaterami Looney Tunes. Hit rodzinny lata 90. 

📅„Dzień niepodległości”, czyli Emmerich na pełnej… mocy.

📅 „Twister”. Helen Hunt i Bill Paxton w pościgu za tornadem. Efekty specjalne jak na owe lata znakomite.

📅 „101 Dalmatyńczyków”. Aktorska wersja disneyowskiego evergreena.

📅 „Mission: Impossible”. Początek serii przygód agenta Ethana Hunta (Tom Cruise) w coraz bardzej niemożliwych misjach szpiegowskich.

📅 „Dzwonnik z Notre Dame”. Disneyowski musical z Quasimodo – mroczna bajka z hitami jak „Out There”.

📅„Trainspotting”. Ewan McGregor i heroina w Edynburgu – szokujący, kultowy film Danny’ego Boyle’a. Nieźle rył banię wtedy – i ryje nadal w 2026.

Pamiętne książki

📅George R. R. Martin –  „Gra o tron”. Pierwszy tom nieukończonej do dziś sagi…

📅 Chuck Palahniuk  – „Fight Club”. Fajna, ale wiecie, pierwsza zasada Fight Clubu… więc nie mówmy o niej 🙂

📅Helen Fielding – „Dziennik Bridget Jones”. Opowieści singielki po trzydziestce – humor, wpadki i romanse. Potem niezły film z tego zrobili w sumie.

📅 Stephen King – „Zielona mila”. Tu też pewnie większość kojarzy to z ekranizacji, a książka bardzo dobra, polecam.

📅 Andrzej Sapkowski – „Chrzest ognia”.  Tu chyba nic nie muszę mówić…

Technologia

📅Premiera tamagotchi (Bandai). Małe elektroniczne zwierzątko żyjące w breloku, którym należało się opiekować, podbiło świat.

📅 Pojawia się Hotmail (tzn. nastąpiło jego pierwsze publiczne uruchomienie). 

📅 Premiera konsoli Nintendo 64 – porządna jak na owe lata 3D grafika; Mario 64 i GoldenEye.  

📅 Pierwsze popularne akceleratory graficzne na PC (technologia: 3dfx Voodoo). Pamiętam jak opadła mi szczęka, gdy uruchomiłem na tym demo Star Wars: Shadows of the Empire.

📅 Komputer Deep Blue pokonuje Garri Kasparowa – pierwszy raz maszyna pokonała mistrza świata w partii szachów. (Acz cały turniej wygrał Kasparow).

📅 Pojawia się ICQ – pierwszy masowy komunikator internetowy.

📅 Liczba użytkowników internetu na całym świecie– około 36-45 milionów.

📅 Pierwsza stabilna wersja języka programowania Java.

📅 Początek ery GSM w Polsce – pojawiają się sieci Era GSM oraz Plus GSM.

📅 TP SA uruchomiła numer 0-20 21 22, umożliwiając masowy dostęp do sieci przez modem. Wdzwanianie po 0,12 zł/min, piski modemu, blokowanie linii i strach, gdy rodzice odczytywali rachunek po miesiącu, czyli traumy „dzieci Neostrady”.

10 pamiętnych gier

📅 Duke Nukem 3D. Dziś już niepoprawny politycznie, ale, kurde, dla mnie to zawsze była kpina z przesadnej „samczości alfa”.

📅 Quake. Po tej grze już nic nie było w FPS-ach takie jak wcześniej…

📅 Super Mario 64. Pierwsza pełnoprawna platformówka w trójwymiarze, rewolucjonizująca otwarte światy.

📅 Resident Evil. Kultowy survival horror z zombie; pamiętne „tank controls” i nieustanny problem z brakiem amunicji.

📅 Tomb Raider. No, co tu gadać, Lara Croft, jaka jest, każdy widzi.

📅 Diablo. Pionier action RPG z izometrycznym widokiem, no i ten twist na końcu…

📅 Command & Conquer: Red Alert. Strategia czasu rzeczywistego z alternatywną historią II wojny światowej i epickimi cutscenkami. z prawdziwymi aktorami.

📅Neverhood. Absurdalny humor i ta plastelinkowa grafika…

📅 The Elder Scrolls II: Daggerfall. Ogromny otwarty świat (większy dwukrotnie od powierzchni Wielkiej Brytanii!), proceduralnie generowane lochy/questy i wiele innych zalet (oraz sporo bugów).

📅 Crash Bandicoot. Pierwsza wielka platformówka 3D na PlayStation, prosta, wciągająca i pełna humoru. No i ten główny bohater…

Sport

📅 Pierwsze zwycięstwo Adama Małysza w Pucharze Świata. 17 marca 1996 w Oslo.

📅 UEFA Euro 1996: w finale Niemcy zwyciężają Czechy 2:1.

📅 Igrzyska olimpijskie w Atlancie. Polska reprezentacja zdobyła łącznie 17 medali: 7 złotych, 5 srebrnych i 5 brązowych.

I tyle na dziś!

33 odpowiedzi do “Premiera Diablo, Szymborska z Noblem i pierwszy numer CD-Action. Przypominamy najważniejsze wydarzenia z 1996 roku [30 LAT CDA]”

  1. Jedno z moich pierwszych gierkowych wspomnień, jak i wspomnień w ogóle – do mojego starego w sobotnie przedpołudnie dzwoni zaaferowany kumpel. Stary pakuje mnie do wózka, chwila spaceru na drugi koniec metropolii i meldujemy się u kumpla. Kumpel mówi „STARY ALE MAM GIERKĘ”. Siadamy w zaciemnionym pokoju, kumpel starego coś tam klika na klawiaturze. Na ekranie pojawia się logo – DIABLO (wtedy jeszcze wersja demo). Grzmiąca z głośników muzyka, posępna melodia wygrywana na gitarze, która w moim dziecięcym umyśle wzmacniała tylko wrażenie bezradności wobec terroru, jaki spadł na mieszkańców wioski. Do dziś słysząc kultowe gitarowe trią-trią widzę oczyma wyobraźni krwistoczerwoną tarczę słońca chowającą się za czarnymi, powykręcanymi sylwetkami nagich drzew, nad którymi góruje czarna sylwetka katedry. Słyszę trzaskanie okiennic i drzwi, przyspieszony krok mieszkańców umykających przed zmierzchem do swoich domostw i do karczmy, szukających schronienia przed czającym się w mroku nocy zagrożeniem. Jęki dogorywającego przy drodze do klasztoru mężczyzny, pierwsze zejście do podziemi i plugastwo czające się w katakumbach. Diablo to był, i nadal jest, klimat prawdziwego terroru.

  2. Co tam się odbywało w branży za kuluarami w 1996-7, że 30 lat później, i dekady po rozjechaniu tejże konkurencji, wciąż odbywa się to nad nią pastwienie 😉

  3. Wow, mnie szczególnie zainteresowały… zwycięstwa Małysza i liczba polskich medali w Atlancie – coś nie do osiągnięcia dziś. Niesamowite, że to już 30 lat. A Małyszomania rozkręciła się dobrą chwilę później, chcę powiedzieć, że około 2000?

  4. NotSoSpecial napisał(a):

    To poczytaj ostatnie retro. Juz wole koślawe konstrukcje pisane przez człowieka, niż AI slop wypluty przez chata gpt i podpisany przez „redaktora” który tylko udaje że zna opisywana grę, chociaż widać po tekście że nie ukończył nawet wstępu do niej. I jescze za to pieniądze wołają…

    A konkretnie ktora to gra opisana byla przez AI i jakie masz na to dowody? Konkretnie.
    Nie wnikam co ty wolisz. Jako redaktor z 30-letnim stazem mowie ci, ze teksty w CDA 1996 to totalna amatorszczyzna.

  5. Ale walnęła mnie nostalgia. Takim soczystym sierpowym, aż padłem na deski. Zupełnie tak jak wtedy, gdy pierwszy raz wieczorem, na starym Pentiumie 166 w trybie TURBO, uruchomiłem coś, co zmieniło moje życie.

    Nigdy już się tak nie bałem jak wtedy, gdy mój wojownik poziomu 3 błąkał się po mrocznych katakumbach. Jak powoli kroczył pośród ociekających krwią ścianach, gdy za każdym rogiem czaiły się żądne mięsa szkielety. W pewnym momencie zauważył, że brakuje mu mikstur uzdrawiania, więc uciekał przed kilkoma trzeszczącymi i złożonymi w całość kośćmi, szukając bezpiecznego miejsca, aby móc się teleportować do miasta. Wtedy zauważył, że brakuje zwojów, a trzaski były coraz głośniejsze. Zauważył drzwi. Podbiegł szybko i otworzył w nadziei, że znajdzie skrót do wyjścia (co sugerowała mapa). Ale, to był błąd. Jego ostatni błąd w jego krótkim życiu. Wszędzie była krew, kawałki ludzi porozrzucane po całym pomieszczeniu, jakby ktoś niechlujnie, bez sztućców wygryzał ofiary od środka. Po ścianach powoli zsuwały się kawałki wnętrzności. I wtedy to usłyszał. Dźwięk, który po dziś dzień powoduje u obserwatora tych wydarzeń zimne poty, gęsią skórkę i niepohamowaną chęć sprawdzania czy wszystkie drzwi w domu są zamknięte. Potem TO zobaczył. Widok, który był tak zatrważający, że znieruchomiał. RZEŹNIK. to był ON. Kwintesencja GROZY. Ogromny, zakrwawiony, dziki, jego potężną aurę można było dotknąć. Zbliżał się bardzo szybko…

    I wtedy wojownik dostał tasakiem w łeb 🙂 A ja odłożyłem grę na kilka dni xD

    Czasem lubię wrócić do tej gry, pomimo tego, że jest dość toporna. Ale klimat horroru jest odwzorowany niesamowicie – i wiele nowszych gier z piękną grafiką nie potrafi tego odwzorować.

    • Interesujace … dla nikogo …

      • Asterion napisał(a):

        Ja bylem szczesliwym posiadaczem 3 pierwszych numerow CD-Action , nie mialem kasy kupic wiec kombinowalem (mialem 12 lat) , przez kilka dni pomagalem w pracowni mojego stryjka ktory byl kreslarzem i kupilem , a tego samego dnia w domu czekal na mnie egzemplarz ktory kupila mi mama … a z 3 tyg puzniej dostalem trzeciego , bo kuzyna ciotka pracowala w kiosku i od dostal 2 niesprzedane (jeden dla mnie)… szczerze wtedy tak sobie mi sie podobal kontent ja chcialem go tylko i wylacznie dla plyty , bo …

        O tym mówisz? xD

      • Mozesz laskawie nie wyrazac SWOICH opini w imieniu WSZYSTKICH?
        Jestes irytujacy, wiesz?
        To ze TOBIE cos sie nie podoba, nie oznacza ze to zdanie WSZYSTKICH.
        Mi np. bardzo fajnie sie to czytalo. I co teraz?
        Nie wiem ile masz lat, ale dorosnij. Nie jestes pepkiem swiata.

  6. Ja bylem szczesliwym posiadaczem 3 pierwszych numerow CD-Action , nie mialem kasy kupic wiec kombinowalem (mialem 12 lat) , przez kilka dni pomagalem w pracowni mojego stryjka ktory byl kreslarzem i kupilem , a tego samego dnia w domu czekal na mnie egzemplarz ktory kupila mi mama … a z 3 tyg puzniej dostalem trzeciego , bo kuzyna ciotka pracowala w kiosku i od dostal 2 niesprzedane (jeden dla mnie)… szczerze wtedy tak sobie mi sie podobal kontent ja chcialem go tylko i wylacznie dla plyty , bo nie bylo internetu , ja nawet nie mialem napedu ale kolega mial a ja mialem dyskietki … moj 486 100mhz , 8 mb ram , i svga ciezgo pracowaly 🙂

    • „Interesujace … dla nikogo …”

      Rozumiesz, co mam na mysli.

      Dla mnie KAZDA opinia czytelnika CDA jest interesujaca. Twoja tez.

    • Interesujace … dla nikogo …

      jak to napisałeś pod czyims komentarzem – karma bro

  7. Och, jak miło jest widzieć, że nie zapomniałeś o Toolu, choć sam wolę późniejsze albumy, gdzie MJK nie drze już tak japy 🙂 i generalnie jest bardziej relfeksyjnie nastawiony do rzeczywistości… no, ale wiadomo, to przyszło później.

  8. NotSoSpecial napisał(a):

    Ale ja powiedziałem dlaczego.

    Bo tak!
    Fajnie, poczulem sie jakbym znowu dostal list od antyfana z okolic 1998.
    Ale wytlumacz mi co jeszcze tu robisz, skoro juz nie kupujesz i nie czytasz CDA, czemu zawdzieczamy twa Szanowna Objetosc ty moj NieKorektorze?

  9. Nie przedstawiles zadnych KONKRETNYCH dowodow na potwierdzenie swych zarzutow.
    I poki nie przedstawisz, uciekajac w wykrety (nie jestem wasza korekta blablabla) i jakies fochy (nie kupie, ostrzegam inne) gowniarskie insynuacje mam cie za antyfana.
    Nie widze sensu dalszej dyskusji.
    Z mej strony EOT.

    PS Nadal nie wyjasnisles co tu robisz, skoro tak cie mierzi to GPT-Action,
    A wyjasnienie jest w sumie proste – jestes tu by trollowac i antyfanic, nic wiecej.

  10. Avatar photo
    Barnaba "b-side" SiegelRedakcja 19 lutego 2026 o 20:53

    Jeśli ktoś uważa, że teksty były bardziej „jakościowe” te 30 lat temu od tych pisanych dziś, albo że ostatnie Retro pisało AI, no to jest bardzo jasny komunikat, że nie widział żadnych z tych tekstów na oczy oraz że 30 lat temu jeszcze go w planach nie było :).

    Rozumiem, że nie każdy musi być fanem naszego aktualnego modelu, albo tego, że zabieramy się za pisma nie o grach, ale można to wyrażać i argumentować w prosty, merytoryczny sposób, a nie bredzić coś o czacie i generalnie zachowywać się, jak byśmy kogoś okradli.

  11. Avatar photo

    games0770 napisał(a):

    Won stąd, żałosny trollu.

    Byl i nie ma.

  12. Ja w 1996 roku byłem wyśmiewany i obrażany,że kupowałem legalne gry 🙂

  13. Zabawne, bo teksty z 1996 to totalna zenada jak dzis sie to czyta. Warsztatowo i korektorsko. Moje też. Szczerze mówiąc CDA z 1996 to glownie kartkuje, bo jak zaczynam czytac to zaraz mam bol dupy. Czasem sie cos trafi niezlego, ale to wyjatek od reguly. No ale kiedys to bylo a teraz to nie ma 🙂

  14. Ja czytalem regularnie CD-Action od pierwszego numeru , do luty 2005 kiedy wyjechalem z Polski , puzniej do 2015 kupilem z 15 numerow jak myly na marknadzie gdzie mieszkam ale byly rzadko , i jakosc sie zmienila bo kiedy ja czytalem regularnie CD Action tam pisali w wiekszosci ludzie z genX i starsi oni prezentowali inna klase , wychowali sie w innym systemie i kulturze w Polsce i to bylo widac w tekstach EGM czy Eld mieli swoj styl , ale np Cormac bardzo chcial byc jak Eld i jego teksty wygladaly jak by ktos uzyl Ai z dopiskiem „napisz w stylu Elda” , pamietam ze w jednym z numrow byl tekst 9kier w ktorym ona pisala jezeli dobrze pamietam (gdzies w ktoryms z numerow 2014 lub 2015) : „ze jako przedstawicelce pluci pieknej ta gra tak sobie sie podoba” (cos w wtym stylu) i zanizyla ocene gry , dla mnie to bylo irytujace bo jestem pewien ze wiekszosc czytelnikow CD Action to sa „przedstawiciele pluci brzydkiej” , i jestem pewien ze to jest liczba bliska 90% (99% kiedy ja bylem stalym czytelnikiem) , nie zebym byl meskim szowinista , mieszkam w Szwecji i daleko mi do takiego zachowania , ale ilu „chlopcow” zniechecilo sie do gry bo widzieli tylko ocene , a ta ocena byla wystawiona przez kogos kto nie reprezentuje docelowej grupy odbiorcow (to byla chyba „samochodowka”) … wiec CD Action AD 2026 nie jest dla mnie … pieknie by bylo gdyby istnial CD-Action classic z tekstami starej ekipy , i majacy w 4 literach wszyskie dzisiejsze trendy inkluzywnosci . o7

  15. Asterion napisał(a):

    Ja czytalem regularnie CD-Action od pierwszego numeru , do luty 2005 kiedy wyjechalem z Polski , puzniej do 2015 kupilem z 15 numerow jak myly na marknadzie gdzie mieszkam ale byly rzadko , i jakosc sie zmienila bo kiedy ja czytalem regularnie CD Action tam pisali w wiekszosci ludzie z genX i starsi oni prezentowali inna klase , wychowali sie w innym systemie i kulturze w Polsce i to bylo widac w tekstach EGM czy Eld mieli swoj styl , ale np Cormac bardzo chcial byc jak Eld i jego teksty wyglada…

    Następnym razem wrzuć tekst najpierw do AI, żeby Ci to poskładał, bo czyta się strasznie. Nikt nie traktuje poważnie kogoś, kto kilku słów nie potrafi w miarę sensownie złożyć.

    A co do 9kier – nie znam tematu, ale czyta się całe recenzje, a nie podsumowania, tudzież wyłącznie ramki z ocenami, bo tam zwykle jest właśnie napisane co jest dla kogoś wadą. I wtedy sam możesz się zastanowić, czy ta „wada” to przypadkiem nie jest jednak dla Ciebie „zaleta”.

  16. Recenzja jest zawsze OSOBISTYM wrazeniem piszacego. Nawet gdyby to byl eskimoski karzeł z San Escobar.

  17. Nigdy nie gralem, wiec nie moge ocenic czy tam jest tak jak mowisz.

    Napisz na retro@cdaction.pl z uwagami i wytknietymi bledami, bedzie to potraktowane powaznie.

  18. Tylko, że ja nie jestem wasza korekta.

    >>>No pewnie ze nie, od niej oczekujemy profesjonalizmu i nie zachowywania sie jak obrazone dziecko.

    Ja potraktowałem to poważnie, zrezygnowałem z zakupu kolejnych magazynów „specjalnych”, i przekazałem moje znalezisko komu mogłem zeby i on zastanowił się czy za takie cos chce placic

    >>>I jeszcze nozka tupnij. Nadal nie znam ZADNEGO KONKRETNEGO zarzutu, ale skoro tak mowisz, to na pewno tak jest. 🙂
    Z ciekawosci zatem – co robisz teraz na stronie RETRO, skoro juz nie czytasz, nie kupujesz itd.?

  19. „Nie podoba mi się CD-Action i Retro, bo jest słabe, ale nie powiem dlaczego”

  20. NotSoSpecial 18 lutego 2026 o 16:15

    Zostawiam informacje dla reszty która daje się naciąć na Wasze GPT action

  21. Jedyne co po sobie zostawiasz to podejrzenie o bycie trollkontem redakcji dla nabijania wejść na stronę ;v

  22. Won stąd, żałosny trollu.

  23. Uwaga, troll powrócił.

Skomentuj Ja Anuluj pisanie odpowiedzi