20 lat Obliviona, 30 lat Resident Evil i 50 lat arcade’owego Outlaw. Te kultowe gry obchodzą w marcu 2026 swoje okrągłe urodziny!
50 LAT
📅 Outlaw (arcade). Dziki Zachód na automatach, odpowiedź Atari na japońskiego Gunfighta. Do strzelania służył light gun. Ale uwaga: pozycja ta nie ma NIC wspólnego – poza tytułem – z grą na Atari 2600!
📅 Interceptor (arcade). Walka myśliwska z czasów drugiej wojny światowej, „z oczu gracza”. …Kurde, grałem w to jako dzieciak, jedna z pierwszych moich gier na automaty!
45 LAT
📅 Scramble (arcade). Jedna z pierwszych strzelanek z poziomym przewijaniem ekranu z etapami i systemem zasobów (zbieraliśmy paliwo).
📅 Vanguard (arcade). Strzelanka, w której przemierzaliśmy jaskinie i tunele, strzelając w czterech kierunkach jednocześnie.
📅 Defender. Dynamiczna strzelanka z horyzontalnym scrollingiem, w której broniło się kolonistów przed uprowadzeniem przez kosmitów. Gra przeszła do legendy dzięki niesamowicie wysokiemu poziomowi trudności i złożonemu jak na ten gatunek sterowaniu.
40 LAT
📅 Arkanoid (arcade). Taito tchnęło nowe życie w formułę Breakouta, dodając przeciwników, ulepszenia (power-upy) i bossa na końcu.
35 LAT
📅 Eye of the Beholder (PC). Kultowy dungeon crawler oparty na zasadach AD&D. Do tego mogło grać nawet czterech graczy naraz na jednym ekranie.
📅Gradius III (SNES). Jedna z najtrudniejszych strzelanek w historii, która przy okazji stała się pokazem mocy nowej wtedy konsoli Nintendo.
📅 Street Fighter II: The World Warrior (arcade). Kamień milowy bijatyk – zdefiniował standardy gatunku, wprowadzając system kombosów i unikalne style walki dla ośmiu różnych bohaterów. Tytuł chwalony za precyzyjne sterowanie, zbalansowane postacie i ogromny wpływ na kulturę gier.
📅 Neverwinter Nights (PC). Pierwsze graficzne MMORPG oparte na zasadach Advanced Dungeons & Dragons. Zamknięte w 1997 roku.
📅Space Quest IV: Roger Wilco and the Time Rippers (PC). Zabawna przygodówka Sierry z dużą dawką abstrakcyjnego humoru.
30 LAT
📅 Resident Evil / Biohazard (PS). Survival horror, w którym członkowie grupy S.T.A.R.S. badają tajemniczą rezydencję. Klaustrofobiczny klimat i ograniczone zasoby…
📅 Descent II (PC). Kontynuacja symulatora lotu w kopalniach, z pełną swobodą ruchu. Chwalona za intensywną akcję, dezorientujące, ale i fascynujące poziomy oraz zaawansowaną technicznie grafikę.
📅 Tekken 2 (PS). Jedna z najlepszych bijatyk wszech czasów trafiła z automatów na domową konsolę Sony w Japonii. Dopracowała system walki 3D do perfekcji i zaoferowała ogromną jak na tamte czasy liczbę postaci.
📅 Super Mario RPG: Legend of the Seven Stars (SNES). Wąsaty hydraulik wylądował w… izometrycznym RPG z turowym systemem walki. Nietypowy, ale bardzo udany eksperyment plus nieco dobrego humoru.
📅 Panzer Dragoon II Zwei (Sega Saturn). Majstersztyk w gatunku rail shooterów. Tytuł ten do dziś jest wspominany za niesamowity, oniryczny klimat oraz jedną z najlepszych ścieżek dźwiękowych tamtej ery.
25 LAT
📅 Conker’s Bad Fur Day (N64). Z pomocą pyskatej wiewiórki na kacu Nintendo pokazało światu, że nie robi platformówek tylko dla dzieci.
📅 Serious Sam: The First Encounter (PC). Chorwacki Croteam przypomniał wszystkim, co to znaczy radosna i odmóżdżająca rozwałka setek wrogów. Ależ w to ciąłem!
PS „Sam się AAAAA!”
📅 Black & White (PC). Peter Molyneux dał graczom szansę zostania bogiem i opiekowania się chowańcem. Fun fact: na początku strasznie się jarałem, grając na redakcyjnym egzemplarzu do recenzji. Szybko zamówiłem sobie własny, a gdy „cedek” doszedł, okazało się, że już mi się ta gra znudziła. I nieotwarte pudełko leży sobie na półce od 25 lat. 🙂
20 LAT
📅 The Elder Scrolls IV: Oblivion (PC, X360). 20 marca 2006 roku otworzyły się wrota do Otchłani. To także gra, która wprowadziła pierwsze płatne DLC – niesławną zbroję dla konia.
📅 Tom Clancy’s Ghost Recon Advanced Warfighter (X360). Taktyczne strzelanie w Meksyku, które wtedy zachwycało oprawą graficzną.
📅 Burnout Revenge (X360). Esencja agresywnych wyścigów – widowiskowe karambole były tu ważniejsze niż czysty przejazd trasy. Zapamiętana za niesamowite poczucie prędkości. No i oszałamiała w dniu premiery efektami cząsteczkowymi.
📅 Final Fantasy XII (PS2). Odważny krok naprzód dla serii, wprowadzający otwarty świat oraz system gambitów pozwalający programować zachowanie drużyny w trakcie walki. Chodzi o odpowiednią reakcję na zasadzie: „jeśli zdarzy się to i to, postąp tak i tak”, np. „jeśli zdrowie sojusznika spada poniżej 30% – lecz go” itd. Gra została też doceniona za dojrzałą polityczną fabułę.
📅 I na koniec „guest star”: 6 marca 2012 roku miał premierę Mass Effect 3. Do kategorii „retro” oficjalnie trafi wprawdzie dopiero za rok (…o w mordę jeża!), ale przecież nie mogłem pominąć tej daty. Z okazji 14 urodzin przechodzę go po raz kolejny, jak co roku. Więc wiecie – I should go.

Descent, pamiętam takie stwierdzenie z magazynu CD-Action, „Grafika lepsza niż w Descencie”.