Polska stawia rzeźby upamiętniające bohaterów gier. Statua Darkwooda odsłonięta!

Polska stawia rzeźby upamiętniające bohaterów gier. Statua Darkwooda odsłonięta!
Wbrew intuicji, pierwszym z przystanków Szlaku Polskich Gier Wideo nie jest wcale Warszawa, Kraków czy Wrocław, inauguracyjna rzeźba stanęła bowiem w… Mistowie (Gmina Jakubów). Dlaczego?

Jak już wcześniej donosiliśmy, Instytut Przemysłów Kreatywnych oraz MKiDN ruszyły w tym roku z Dniami Polskich Gier Wideo – po raz pierwszy gamedev doczekał się więc oficjalnego, ogólnokrajowego święta organizowanego przy zaangażowaniu administracji państwowej.

Częścią jego obchodów jest akcja, która ma na celu zakorzenić nasz gamedev w przestrzeni publicznej. Już wkrótce w całej Polsce staną wykonane z brązu rzeźby, które unieśmiertelnią jego najważniejszych bohaterów. Odsłonięcie pierwszej statuy odbyło się we wtorek 17 listopada – bezimienny protagonista Darkwooda (nazywany czasem „Kapelusznikiem”) stanął tuż obok Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II.

Miejsce nie jest przypadkowe. To właśnie mistowskie lasy zainspirowały Gustawa Stachaszewskiego, Artura Kordasa i Jakuba Kucia do stworzenia jednego z najbardziej intrygujących indie horrorów w historii medium. Co więcej: stały się one scenerią filmu, dzięki któremu udało się go w ogóle ufundować!

Plan pięcioletni

Trzech przyjaciół ze studiów planowało poświęcić kilka miesięcy na stworzenie prostej strategii tower defense. Nie wyszło. Pięć lat później premierę miał natomiast słowiański horror, który wymyka się gatunkowym kliszom i gameplayowym schematom.

„Grasz w trudną grę, która nie będzie trzymać cię za rękę. Szanuj las. Bądź cierpliwy. Skup się” – głosi poprzedzający rozgrywkę komunikat. Tak, jak w klasyce filmowego horroru (vide „Martwym źle” Sama Raimiego) akcja ogniskuje się wokół samotnej chaty w lesie. Za dnia eksplorujemy knieję, wchodzimy w interakcje z jej lokatorami, gromadzimy surowce i przedmioty oraz rozwijamy wyposażenie, przygotowując się w ten sposób na atak mrocznych sił, które uaktywnią się po zapadnięciu zmroku.

Darkwood od Gustawa Stachaszewskiego, Artura Kordasa i Jakuba Kucia – znanych szerzej pod szyldem Acid Wizard Studio – to interaktywny potwór doktora Frankensteina. Nominalnie gra grozy, acz taka pozbawiona jump scare’ów; odnajdziemy w niej ponadto mechaniki survivalu i elementy roguelike’a (proceduralnie generowany świat), crafting (wytwarzanie przedmiotów z odnalezionych części), dynamiczny cykl dnia i nocy, systemy zarządzania bazą oraz wyborów i konsekwencji. A wszystko to w realiach PRL-owskiej wsi, które bynajmniej nie były dla cyfrowego horroru oczywiste.

Polska (nie) wchodzi do gry?

Gdy debiutował we wczesnym dostępie, w polskiej branży toczyła się debata nad tym, czy europejski folklor nie będzie alienować globalnego audytorium, zaś Stachaszewski, Kordas i Kuć stanęli w jej awangardzie. Bo choć na okoliczność Zaginięcia Ethana Cartera warszawska ekipa The Astronauts przeskanowała krajobrazy i architekturę Dolnego Śląska (m.in. świątynię Wang i Zaporę Pilchowice), na pecetach i konsolach udawały one amerykańskie Wisconsin. Z kolei pracując nad Get Even gliwickie studio The Farm 51 odwzorowało zakład psychiatryczny w Owińskach i dawną Atomową Kwaterę Dowodzenia, które jednak wkomponowało w brytyjskie plenery. 

Acid Wizards bynajmniej nie planowało stanąć w forpoczcie rewolucji. „Jeśli chcesz uderzyć do szerszej publiczności, to raczej nie umieszczasz akcji gry na jakimś zadupiu w Polsce. Ryzyko klapy finansowej jest zbyt wielkie” – przyznawał Kuć w wywiadzie dla serwisu Polygamia.pl. „Dla nas jednak nie miało to znaczenia. Darkwood pierwotnie miał być małą, niszową grą tworzoną po godzinach. Brakowało nam wiedzy i doświadczenia, by zaprojektować grę pod konkretne grupy odbiorców. Kierowaliśmy się więc wyłącznie naszym gustem oraz naszymi upodobaniami (...) chcieliśmy osadzić akcję (...) w miejscu, które jest nam bliskie, które potrafimy wiarygodnie sportretować (w krzywym zwierciadle oczywiście), oraz w którym łatwo wykreować atmosferę grozy” – dodawał. 

W świecie przedstawionym znajdowaliśmy więc zdezelowanego Fiata 126p oraz  porzucone maszyny rolnicze, a także polskojęzyczne gazety i aparat Zenit (radzieckiej produkcji, acz bardzo popularny w Polsce Ludowej). Dodajmy, że enpece (o swojsko brzmiących imionach) zasiedlali wiejską infrastrukturę wschodnioeuropejskiej wsi końcówki XX wieku.  

Pionierzy mają pod górkę

Nie były to easter eggi, lecz elementy świadomie skonstruowanej, spójnej scenografii. Acid Wizard okazało się prekursorem trendu, który niedługo wcześniej zaistniał także w kinie – dowodem „Hostel” (2005) Eli Rotha, zabierający nas do egzotycznej dla Amerykanów Bratysławy czy bawiący się rosyjskim folklorem „The Abandoned” (2006) w reżyserii Nacho Cerdà. Projektanci Darkwooda bezbłędnie wyczuli, że wschodnioeuropejskie realia będą potęgować przestrach i poczucie wyobcowania zachodniego odbiorcy horroru, a ich śladami poszli później m.in. autorzy Cronos: The New Dawn (rozgrywającego się w postapokaliptycznym PRL-u), Someday You'll Return (zabierającego nas do lasów Moraw) czy Last Days of Lazarus (silnie inspirowanego rumuńską rzeczywistością po upadku komunizmu).

Jak tłumaczył w wywiadzie dla Culture.pl Kordas, za inspiracje posłużyły jego zespołowi m.in. twórczość Stanisława Lema i braci Strugackich (w których książkach protagoniści operują w trudnych do zrozumienia – acz jednoznacznie im wrogich –  światach przedstawionych) oraz filmy Wojtka Smarzowskiego (lubującego się we flirtach ze swojskością i wyciąganiu na wierzch ciemnego oblicza codzienności). Tak, jak w japońskim Dark Souls, narracja miała być minimalistyczna, a historia opowiedziana nie tyle w dialogach, ile poprzez otoczenie (tzw. environmental storytelling). 

Darkwood wyprzedził swój czas nie tylko za sprawą zwrotu ku temu, co lokalne. Była to jedna z pierwszych polskich gier ufundowanych w ramach finansowania społecznościowego (na IndieGogo studiu udało się zebrać 57 323 dolary, czyli ponad 143% zakładanego celu) i jedna z pierwszych polskich gier debiutujących w formule early access (a więc w niedokończonej wersji, którą autorzy rozwijali we współpracy z samymi graczami). Nie był to jednak debiut bezproblemowy, w buildzie pojawiało się sporo nienależycie rozwiniętych – lub nawet niepotrzebnych – mechanik, co jednak nie powinno dziwić, wszak produkcja zaczynała jako strategia tower defense. „Kiedy Darkwood ukazał się we wczesnym dostępie, był ambitną grą, która cierpiała przez techniczną nieporadność i brak wyrazistej tożsamości” – diagnozował recenzent GameSpotu.

„Z powodu naszego braku doświadczenia podejmowaliśmy śmiałe, ale nie do końca przemyślane decyzje projektowe dotyczące mechanik w grze” – przyznawał Stachaszewski na łamach oficjalnego serwisu Xboksa. Gdy jednak trzy lata później jego tytuł zaliczył oficjalną premierę (w 2017 r.), wiele z niefunkcjonalnych pomysłów udało się z niego wyciąć.

Przetrwać survival horror

Zespół konsekwentnie trzymał się natomiast obranego kierunku artystycznego: oprawa jest rozpikselowana, królują w niej czernie, szarości i zgniłe zielenie. Pozorna brzydota to w istocie jedna z narracyjnych warstw, gra Acid Wizards woli sugerować grozę niż nią emanować. Nigdy nie dysponujemy zresztą całościowym obrazem sytuacji, bo pole widzenia ma kształt stożka, poza granicami którego nikną przeciwnicy i istotne szczegóły świata. O zagrożeniu nie pozwalają natomiast zapomnieć tyleż staranna, co sugestywna reżyseria dźwięku oraz osobliwa obsada. Piotrek stara się uciec z gęstwiny, konstruując samodzielnie rakietę kosmiczną, antropomorficzny wilk handluje z nami uzbrojeniem, z kolei tajemniczy Muzyk wygrywa na skrzypcach apokaliptyczne improwizacje.

Darkwood nie daje nam drugiej szansy, porażka wymusza rozpoczęcie rozgrywki od nowa. Wraz z każdym kolejnym podejściem algorytm generuje świat gry od zera, uniemożliwiając podążanie znajomymi ścieżkami. Tkwi w tym sensowny zamysł: las wydaje się żywą istotą, która wcale nie chce, by gracz zgłębił jej tajemnice. Nawet rozwinąwszy protagonistę, nie możemy poczuć się w nim zbyt pewnie – każda nowa zdolność wiąże się bowiem z pozyskaniem negatywnego efektu, jaki będzie nam towarzyszył już do końca rozgrywki. Większa wytrzymałość idzie w parze z osłabieniem działania przedmiotów leczniczych, zaś lepszy wzrok zwiększa niebezpieczeństwa związane z przebywaniem nocą w ciemności.

Efektem jest survival horror, który nigdy nie pozwala nam złapać oddechu. Darkwood to zarazem jeden z najbardziej bezkompromisowych przedstawicieli krajowej sceny indie i żywy dowód na to, że rodzimy folklor może mieć międzynarodową siłę rażenia. Na swoją statuę zdecydowanie zasłużył. A o kolejnych pomnikach usłyszymy już niedługo.

Dołącz do dyskusji