Uwielbiam Baldur’s Gate 3, ale jego dziedzictwo jest plamione. Astarion był kultowy, a został przemielony w bezduszny produkt
Zanim przejdziemy do samej książki, trochę zaplecza niezbędnego do zrozumienia jej generalnie negatywnego odbioru. Larian Studios dokonało za sprawą BG3 cudu. Jasne, można mieć jakieś zastrzeżenia do dzieła Belgów, ideały w końcu nie istnieją, niemniej nie da się zaprzeczyć, że odniosło ono oszałamiający sukces.
Zachwyty krytyków, doskonała sprzedaż, worek nagród to nie w kij dmuchał. Na taki stan rzeczy złożyło się mnóstwo czynników – jak chociażby ogromna swoboda w kreowaniu i prowadzeniu swojego awatara czy też świetne przeniesienie (i ulepszenie!) zasad piątej edycji Dungeons & Dragons na język gier wideo. Najczęściej wśród zalet wymieniano jednak kapitalnie pomyślanych towarzyszy, których mogliśmy dołączyć do drużyny.
Chcę bohatera! Tak, tego właśnie mi trzeba!
Wszystkie postacie miały swoje dylematy, trudną przeszłość, szereg traum do przepracowania. Dane nam było nawiązać z nimi różne relacje – przyjaźń, miłość, wrogość… wszystko wchodziło w grę. Przyszłość, jaka czekała kompanów, w dużej mierze wynikała z podejmowanych przez nas w trakcie rozgrywki decyzji oraz z tego, czy (i w jaki sposób) angażowaliśmy się w ich problemy. Doświadczyliśmy całego spektrum konsekwencji, od słodko-gorzkiego „szczęśliwego” zakończenia aż po finały smutne jak deszczowy listopadowy poranek.
Każdy gracz w trzeciego „Baldura” ma swojego ulubieńca, ale zdecydowanym faworytem – zwłaszcza wśród żeńskiej części odbiorców (w tym wyżej podpisanej autorki tego tekstu) – okazał się Astarion. Jeśli jakimś cudem nie wiecie, kto to, szybciutko doinformowuję: to pyskaty wampir, brawurowo zagrany przez Neila Newbona. Choć na pierwszy rzut oka bohater przyciągał niezłym wyglądem i sarkastycznym poczuciem humoru, tak naprawdę pod tą fasadą archetypicznego seksownego krwiopijcy kryło się znacznie więcej, jeśli tylko podjęło się wysiłek, by przebić się przez warstwy mechanizmów obronnych i dokopać do prawdy, poznając go bliżej.
Historia Astariona – pełna krzywd i przemocy (również seksualnej), życia w ciągłym strachu pod butem oprawcy oraz wreszcie prób odzyskania autonomii i ułożenia sobie życia na nowo na własnych warunkach – rezonowała z wieloma odbiorcami. Bohater ten nie był jednak jednowymiarową ofiarą bez skazy, która tylko wzdycha i czeka grzecznie na swojego wybawiciela, zdecydowanie nie. Wampir, zwłaszcza w pierwszym akcie gry, zachowuje się jak osoba raczej paskudna: interesowna, okrutna, rasistowska, mściwa. Bolesne przejścia, tortury i upokorzenia pozostawiły trwałe skazy na jego psychice, a takie rany nie goją się wcale łatwo ani przyjemnie dla otoczenia.
Kapitalizm we Wrotach Baldura
Tak przynajmniej wyglądało to w grze, gdzie Astariona wykreowali utalentowani developerzy z Lariana (głównie Stephen Rooney). Stworzyli niezwykle skomplikowaną postać, która towarzyszyła nam przez te ponad 100 godzin aż do napisów końcowych – i jeszcze dłużej, gdyż wampir zadomowił się na dobre w sercach fanów. Istnieje jednak pewien fundamentalny problem, a jego miano to Wizards of the Coast – właściciel marki Dungeons & Dragons, obecnie pod kontrolą Hasbro, czyli potentata na rynku zabawek. Chociaż Larian stworzył Baldur’s Gate 3, stało się to na licencji WotC. To właśnie w rękach tej firmy spoczywają prawa do naszych ukochanych bohaterów. Bohaterów, którzy dla korporacji są niczym innym jak tylko dojną krową i maszynką do robienia pieniędzy.
Ekipa z najnowszych Wrót Baldura przewinęła się już przez karty do Magic: The Gathering, zaliczyła gościnne występy w niezbyt ambitnej gierce Idle Champions of the Forgotten Realms, doczekała się dedykowanej kolorowanki oraz zmieniła w plastik na potrzeby całej serii Funko Popów, innych figurek i rozmaitych gadżetów. Oczywiście Astarion przoduje, jeśli chodzi o rynek komercyjny. Dość rzec, że dorobił się nawet podręcznika do D&D sygnowanego swoim imieniem – „Astarion’s Book of Hungers” – stanowiącego suplement poświęcony (a jakże) treściom okołowampirycznym. Można powiedzieć, że w tej historii Wizards of the Coast zmieniło się w czarny charakter, który niczym oprawca rzeczonego bohatera kupczy nim na prawo i lewo, byle tylko przyciągnąć do siebie fanów i ich portfele. O ironio.
Wampiry bez zębów
Astarion stał się produktem. A produkt nie może być problematyczny, bo musi trafić do jak najszerszego grona klientów i przynosić zyski. Należy pozbyć się zbędnych niuansów, skaz na wyidealizowanym wizerunku. Kły trzeba spiłować. Najlepiej jeszcze poddać postać flanderyzacji, czyli pozbawić ją głębi i sprowadzić do kilku charakterystycznych, wyolbrzymionych cech, żeby dało się ją łatwiej strawić. I kupić. Bohater staje się parodią samego siebie. Astarion to przystojny wampir, który używa swoich wdzięków, aby uwodzić ofiary? A więc na pewno uwielbia seks i ciągle o nim gada! Jest wredny i sarkastyczny? No tak, ale niewątpliwie musi mieć przy tym złote serce, bo tak działa popularny stereotyp!
I tutaj wreszcie możemy przejść do „Astariona” autorstwa T. Kingfisher, pisarki skądinąd znanej i popularnej. Nie ma to jednak znaczenia, bo Wizards of the Coast potrzebowało po prostu sprawnego wyrobnika, który dostarczy zamówienie na czas. By sparafrazować Republikę: „ta książka jest pisana dla pieniędzy”. Sama autorka w podziękowaniach wspomina, że zajęła się tym projektem, chociaż jednocześnie pracowała nad piątką innych i wybitnie nie miała na niego czasu. Sumy na czeku nie zdradziła, ale liczba zer na pewno ułatwiła jej przeorganizowanie kalendarza.
A może to ja jestem tutaj nadmiernie cyniczna? Może pisarka naprawdę kocha Astariona i chciała po prostu oddać hołd ulubieńcowi, pokazując jakieś ciekawe aspekty jego przeszłości w tak bogatym świecie jak Zapomniane Krainy? W końcu, rzekomo, grę przechodziła wiele razy. Rzekomo, bo nagromadzenie błędów – mniejszych, większych i niewybaczalnych – względem kanonu wręcz zatrważa. I nie mówię tutaj o drobiazgach typu pomylona chronologia, na jakie zwrócą uwagę tylko największe nerdy. Nie, chodzi o rzeczy absolutnie kluczowe, jak wiedza o sekretnym laboratorium Cazadora czy paladyn aasimar, który próbował Astariona ocalić. Stoją one w jawnej opozycji do wydarzeń opisanych w grze i ścieżki kształtującej tego bohatera.
To nie jest Astarion
Żeby być całkowicie fair, nie wszystkie rozdźwięki względem gry to wina autorki. Za część odpowiada samo Wizards of the Coast. Zdecydowało się bowiem na pewne retcony, aby uniknąć potencjalnie zapalnych treści. I tak na przykład Astarion przestał być rasistą wobec Gurów, czyli grupy inspirowanych Romami łowców potworów. Ich obecność została całkowicie wymazana, a elfi żywot krwiopijcy zakończyła bliżej niezidentyfikowana banda zbójców.
Autorkę mogę jednak winić już za całą resztę. I nie chodzi tylko o traktowanie kanonu jako niezobowiązującej sugestii, ale o fundamentalne niezrozumienie postaci – kto to widział, żeby Astarion, na długo przed wydarzeniami z gry, był miły dla innych i pomagał im bezinteresownie? Trudno mi też przeboleć spłycenie wszystkich jego traum, zmianę charakteru jego relacji z Cazadorem, a nawet bardzo dziwny pomysł zrobienia z wampira członka Gildii Złodziei.
Nie wspomnę już nawet o tym, że fabuły w książce uświadczymy tyle, co kot napłakał, a poszatkowane fragmenty z młodości Astariona nie wnoszą absolutnie nic do jego osobowości, nie wpływając na żadne późniejsze wydarzenia. Równie dobrze można by je usunąć, ale wtedy stracilibyśmy połowę z 260 stron i powieść stałaby się nowelką, a kontrakt zapewne określał wymaganą objętość tego „dzieła”.
Ciężki żywot fana
Więcej nad książką pastwić się nie zamierzam, gdyż pragnę jak najszybciej wymazać ją z pamięci. Jeżeli nie jesteś fanem Astariona, to i tak cię ona nie zainteresuje. Jeśli natomiast lubisz białowłosego wąpierza, tym bardziej nie powinieneś po nią sięgać, bo tylko się wkurzysz i rozczarujesz. „Astariona” wszyscy mieli gdzieś – autorka, wydawca, Wizards of the Coast. Wiedzieli bowiem doskonale, że nieważne, jaka chałtura zostanie opublikowana, ludzie i tak ją kupią. I mieli rację. Książka wylądowała na liście bestsellerów, a w planach są tłumaczenia na inne języki, jak niemiecki czy hiszpański.
Nie zamierzam się wybielać i udawać, że nie jestem częścią problemu. W końcu wytwór ten nabyłam, i to nawet w przedsprzedaży, chociaż nie miałam wielkich nadziei na wybitną literaturę. Nie spodziewałam się jednak, że dostanę powieść tak złą, iż jawi się ona niemal jako policzek wymierzony miłośnikom gry. Czas chyba dać sobie spokój z produktami na licencji i zwrócić się w stronę twórczości fanowskiej. Wciąż przecież powstają arty, komiksy czy opowiadania tworzone przez ludzi pełnych pasji i – przede wszystkim – rozumiejących materiał źródłowy. Pewnie, jakość tego wszystkiego bywa bardzo różna, ale przynajmniej zjem owoc czyjejś miłości, a nie zakalec upieczony z czystej chęci nabicia sobie kabzy.
Ułamany wampirzy kieł na dziesięć, serdecznie odradzam.
Czytaj dalej
-
23
22.10.2026BioWare wzorowało się przy nowym Mass Effekcie na CD Projekcie Red i Larian Studios. „Stworzylibyśmy coś wyjątkowego”
-
28
22.10.2026Branża żegna BioWare. Developerzy i gracze wyrażają głębokie współczucie, nie brakuje jednak kąśliwych komentarzy
-
4
14.10.2026Komiks o bohaterach Baldur’s Gate’a 3 coraz bliżej. Znamy pierwsze szczegóły nowej serii
-
07.10.2026Kolejni pracownicy dołączają do związku zawodowego w Wizards of the Coast. Twórcy Dungeons and Dragons i Magic: The Gathering mają dość niekontrolowanego wykorzystywania AI
Nie bardzo rozumiem to uwielbienie Astariona. Według mnie byl jedna z mniej ciekawych postaci w BG3.
Jest „seksowny” i „hot”.
Jak każda inny towarzysz ale nie to go czyni interesującym. Jest sarkastyczny i inteligentny, ma świetne teksty gdzie potrafi komuś nieźle dosrać, ma ciekawą historię i jako jeden z 4 towarzyszy (Posępne, Karlach i Gale) przechodzi prawdziwą i interesującą przemianę.
No i aktor go świetnie zagrał.
PS.
Dla kontekstu piszę to jako facet, a seksistowskie teksty w komentarzach moglibyście sobie darować.
(edytowano)
widać bardziej niż inni skoro zyskał taką popularność. Nie mnie oceniać co się ludziom (w tym przypadku chyba głównie kobietom ale nie znam statystyk) podoba.
Mogę mówić tylko za siebie, ale w komentarzach na różnych stronach, chyba inni mieli podobnie.
Ja polubiłam Astariona właściwie dopiero pod koniec aktu 1, a pewnie jakoś w połowie 2, kiedy zaczął zrzucać maskę. To jest naprawdę znakomicie napisana postać, bo na początku mnie mocno irytował, wszystko mu przeszkadzało, kwestionował moje decyzje, pyskował. To mu dodało autentyczności, bo prawdziwi ludzie też są zniuansowani.
Sam fakt, że on sam zaczyna uwodzić gracza jest oczywiście kliszowy w sposób, w jaki wiele wampirzych historii jest, ale to wszystko tylko po to, by nas zwieść i chyba trochę wzbudzić poczucie winy. Kiedy się dowiedziałam, że Astarion sam był ofiarą, zmuszany do prostytuowania, poczułam się źle, że sama go tak próbowałam wykorzystać. A jednocześnie gra, ani on sam, nie ukrywają, że również próbował nami manipulować dla własnego przetrwania. To nie jest prosta historia ofiary, on ma sporo na sumieniu i kryształowy nie był, ale też nigdy nie będzie.
Rozumiem, jeśli on kogoś wkurzał i woli innych bohaterów z BG3. Dla mnie to jest znakomicie napisana postać.
U mnie wyleciał z drużyny w momencie w którym próbował mi z przyczajki wbić kły w szyje bez pytania, czyli w zasadzie zaraz po tym jak dołączył. Śmieszne, że kobiety tak go uwielbiają.
Kobiety lubią czytać romansidła o minotaurze z babą, także..
(edytowano)
Nie wiem czy kobiety tylko tak go uwielbiają. Każdy może lubić postać za coś innego. Z jakiegoś powodu popularny jest Astarion, podobnie jak ludzie lubią Arthura Morgana czy Geralta albo Larę Croft itd. Wszyscy mogą mieć różne powody 😉
Ja np. nie rozumiem fenomenu Leona z Residentów. W sensie, mogę zrozumieć dlaczego jest lubiany, ale sama nie mam wobec niego jakichś szczególnych emocji. To chyba normalne.
Cóż, nadal nie, po poznaniu jego historii w żadnym kolejnym playthrough nie trafił więcej do mojej drużyny. Idealna postać dla nastoletnich fanek zmierzchu i tym podobnego scierwa.
Ale wiesz, że to też nie jest wysoki poziom dyskusji, jak fanów jakiejś serii albo postaci się obraża? Też „Zmierzchu nie lubię”, ale rozumiem, jeśli ktoś tę serię darzy sympatią. Można się doskonale bawić oglądając np. „Wikinga” Eggersa, czy „Amadeusza” Formana, a jednocześnie mieć frajdę z oglądania „Bad Boys” czy nawet, niech będzie, „Zmierzchu”. To nie są zbiory wykluczające się 😉
Jak nie lubisz Astariona, to spoko, ale trochę zabawnie brzmi, że „to jest postać dla nastoletnich fanek”. Tak można powiedzieć o wszystkim. „Shadowheart to postać dla nastoletnich chłopców”. „GTAV” to gra dla sfrustrowanych młodych mężczyzn” – w jakimś stopniu może, ale nie mogą się tym też zachwycać po prostu miłośnicy gier, dobrych historii i dobrze napisanych postaci?
Jak ktoś czuje się urażony bo ktoś porównuje fikcyjna postac do innej fikcyjnej postaci albo wytyka jej infantylnosc, to znaczy, że ten przytyk musiał być w punkt bo dorosły i dojrzały człowiek zazwyczaj takich rzeczy nie robi, tj. nie obraza się o czyjeś zdanie na temat fikcyjnych postaci 😅
Na pewno dorosły i poważny jest człowiek, który tylko potrafi w ad personam 😉 Nie mogę się poczuć urażona czymś takim, mnie po prostu bawi ktoś, kto sam nie ma dystansu. Mnie nie oburza krytyka Astariona czy jakiejkolwiek innej postaci, którą lubię, ale widzę za to, że Ty musisz mieć z tym straszny problem, że się tak odpalasz xD
Odpalam się? Nie mogłoby mnie to obchodzic mniej. Ale za to bawi mnie jak się pieklisz 😂
Za PWN:
„odpalać” – pot. «odpowiedzieć ostro i stanowczo» – zdarzyło się w każdym Twoim komentarzu, a poziom emocji jest w nich zaskakująco wysoki.
„pieklić się” – pot. «bardzo się złościć lub awanturować» – mi to jest obojętne (gdyby nie powiadomienie, to bym zapomniała o dyskusji), a właściwie to bawi strasznie.
Jak pokazują Twoje odpowiedzi, nie każdy potrafi kulturalnie rozmawiać i przyjąć perspektywę rozmówcy. Zapominam cały czas, że w internecie trudno o wymianę zdań na poziomie.
Też tak mam że mnie ta postać nie rusza ale ludzie lubią emo vibe i BDSM więc im on idealnie pasuje.
U mnie on przy kolejnych przejściach kończy martwy przy pierwszej lepszej okazji żeby nie trzeba było wysłuchiwać jego lamentowania i głupich komentarzy o zabijaniu kogo popadnie 😵
Z tymi komiksami od Dark Horse przypuszczam, że będzie podobnie.
Najlepiej by zrobili, gdyby nie próbowali rozwodnić nie tylko Astariona, ale w ogóle wielu kultowych serii i postaci. Trochę mnie więc zdziwiło, że Neil wziął udział w nagrywaniu audiobooka, bo wielokrotnie podkreślał, że nie chce tylko eksploatować tej postaci (jemu samemu przecież bliskiej) i chce być wierny Astarionowi, jakiego stworzył w grze. Cieszy jednak, że aktor eksploruje inne role, inne od BG3 i tak np. stworzył w sesjach RPG „Dungeon Masters” rewelacyjnego doktora Crema czy Sailora.
Dzięki za ciekawy tekst 🙂
Popularność Astariona jest łatwa do wytłumaczenia.
https://x.com/sailaunderscore/status/1977525252960752034
Książki oparte na D&D generalnie mają złą sławę, chociaż jest wśród nich kilka naprawdę solidnych pozycji (i to wcale nie są te najbardziej znane). Ale o tej książce nie słyszałem ani jednej nawet ciepłej opinii. Raczej się nie porwę na jej lekturę.
Co do Astariona – odwrotnie, słyszę same ciepłe opinie. Ma tylko chłopak pecha, że nie jestem w stanie grać inną klasą niż złodziejem więc zawsze u mnie ląduje na rezerwie.
Klasę towarzyszy można zmienić 🙂
Też prawda. Na co się najbardziej nadaje Astarion ze swoimi statami?
Staty też można przelosować więc tak naprawdę każda klasa przejdzie
Nie poznałem Wampira, ponieważ pierwszej nocy w obozie próbował spić krew z towarzysza podróży, przez co został niezwłocznie stracony.😅 Ta gra była świetna bez niego.
Bywa, ja dałem zabić Karlach i rzucam jej głową psu lol.
Wizard of the Coast i wszytko jasne, mają ogromne szczęście że Larian stworzył takie arcydzieło, a teraz odcinają kupony tylko. Niestety nie spodziewam się godnej konstytucji dzieła Larianów.
Dobrze, że w kolejnej grze Larianów będą rozwijać własne uniwersum.
(edytowano)
Przeczytałem ” T. Kingfisher” i już czułem, że coś jest nie tak…
Autorka specjalizująca się w retellingach starych powieści na wersje young adult romance fantasy, często gęsto na zlecenie (nic dziwnego, że miała pięć innych powieści na warsztacie).
Też tak mam że mnie ta postać nie rusza ale ludzie lubią emo vibe i BDSM więc im on idealnie pasuje.
U mnie on przy kolejnych przejściach kończy martwy przy pierwszej lepszej okazji żeby nie trzeba było wysłuchiwać jego lamentowania i głupich komentarzy o zabijaniu kogo popadnie 😵